Historia, „Wczoraj i dziś” 8, zeszyt ćwiczeń

32 Pages • 9,624 Words • PDF • 6.3 MB
Uploaded at 2021-09-24 15:18

This document was submitted by our user and they confirm that they have the consent to share it. Assuming that you are writer or own the copyright of this document, report to us by using this DMCA report button.


8

Zeszyt ćwiczeń DO HISTORII DLA KLASY ÓSMEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ

Atlas historyczny Atlas Od starożytności do współczesności to nieoceniona pomoc w nauce historii w klasach 5–8 szkoły podstawowej. Ułatwia kształcenie ważnej umiejętności przedmiotowej – lokalizacji czasowo-przestrzennej wydarzeń historycznych z dziejów Polski, Europy i świata.

Około 200 czytelnych map, które prezentują najważniejsze wydarzenia i zjawiska polityczne, gospodarcze, społeczne i kulturalne.

Dodatkowe informacje w postaci danych statystycznych, zdjęć, rysunków i schematów.

Oś czasu pozwala umiejscowić dane wydarzenia w określonym momencie historycznym, wspierając rozwój umiejętności związanych z posługiwaniem się chronologią.

8 Katarzyna Panimasz Elżbieta Paprocka Krzysztof Jurek

Zeszyt ćwiczeń DO HISTORII DLA KLASY ÓSMEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ

Zeszyt ćwiczeń jest skorelowany z podręcznikiem do historii dla klasy ósmej szkoły podstawowej Wczoraj i dziś dopuszczonym do użytku szkolnego i wpisanym do wykazu podręczników przeznaczonych do kształcenia ogólnego do nauczania historii w klasie ósmej.

Numer ewidencyjny podręcznika w wykazie MEN: 877/5/2018

Nabyta przez Ciebie publikacja jest dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy o przestrzeganie praw, jakie im przysługują. Zawartość publikacji możesz udostępnić nieodpłatnie osobom bliskim lub osobiście znanym, ale nie umieszczaj jej w internecie. Jeśli cytujesz jej fragmenty, to nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. Możesz skopiować część publikacji jedynie na własny użytek. Szanujmy cudzą własność i prawo. Więcej na www.legalnakultura.pl

© Copyright by Nowa Era Sp. z o.o. 2018 ISBN 978-83-267-3322-2

Redakcja merytoryczna: Krzysztof Mrozowski, Arkadiusz Wasilewski. Współpraca redakcyjna: Michał Błaut. Redakcja językowa: Aleksandra Bednarska. Projekt okładki: Maciej Galiński, Aleksandra Szpunar, Paulina Tomaszewska. Projekt graficzny: Aleksandra Szpunar. Ilustracje: Krzysztof Mrawiński, Elżbieta Buczkowska, Ewa Sowulewska, Rafał Buczkowski. Nadzór artystyczny: Kaia Juszczak. Realizacja projektu graficznego: Piotr Michniewicz, Mateusz Wysiecki. Mapy: Zespół kartograficzny NE. Fotoedycja: Magdalena Dzwonkowska, Paulina Łukaszewska. Zdjęcia pochodzą ze zbiorów: Agencja Gazeta/Michał Łepecki s. 94; BE&W: Alamy/Mirrorpix/Trinity Mirror s. 62 (Nowy Jork), Alamy/VintageCorner s. 20 (Hiroszima), bpk s. 12, The Granger Collection s. 14, 47, 52, 53, 56, 58, 63, 67, ullstein bild s. 49 (mur), ullstein bild/Gadewoltz s. 49 (Peter Fechter), ullstein bild/Voller Ernst s. 20 (Armia Czerwona), World History Archive s. 66; BUW/ Gabinet Rycin Biblioteki Uniwersyteckiej s. 29 (karykatura); East News: s. 79 (Żądamy chleba), AFP s. 62 (Londyn), AKG Images s. 63, AP s. 9, Fotolink/AP s. 37 (żołnierze w okopach), 62 (Sztokholm), Laski Diffusion/Max Ehlert s. 23, Rex Features/Tamara Beckwith s. 109 (Nowy Jork), SIPA/Setboun s. 101, Sovfoto/UIG s. 50, Tomasz Myśluk s. 110 (Kwaśniewski), Wojtek Laski s. 110 (Wałęsa); Forum: FoKa s. 70 (repatrianci), ITAR-TASS/Mihail Pochuyev s. 109 (Kijów), Leszek Kasprzak s. 92 (druga Japonia), 102, Łukasz Głowala s. 113 (euroentuzjaści), Piotr Mecik s. 76, 85, TopFoto s. 20 (Hitler); Gallo Images Poland/Getty Images: Anadolu Agency/Dursun Aydemir s. 104, Bettmann s. 79 (Fiat, tłum na ulicy), Popperfoto s. 23, Staff/David Silverman s. 109 (Banksy), ullstein bild s. 22; Instytut Pamięci Narodowej s. 39; Karta: s. 92 (WRONa), 98, 100, Instytut Polski i Muzeum im. Gen. Sikorskiego w Londynie (okładka), s. 27, 29 (Pawiak), 37 (umundurowanie żołnierzy), Instytut Polski i Muzeum im. Gen. Sikorskiego w Londynie/Kronika 15 Wileńskiego Batalionu Strzelców „Wilków”, tom III s. 43; Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” s. 90; PAP: Andrzej Kossobudzki-Orłowski s. 101, CAF s. 77, Damazy Kwiatkowski s. 110 (Mazowiecki), EPA s. 109 (Londyn), 113 (Irak), Itar-Tass s. 79 (Precz z dyktaturą), Janusz Mazur s. 112, Jerzy Baranowski s. 69, Radek Pietruszka s. 120 (Unia Wolności), Stanisław Gawliński s. 87 (wiec); Poczta Polska s. 87 (znaczki); Polona s. 30, 32, 33, 75; Reporter: Andrzej Iwańczuk s. 120 (KLD, Porozumienie Centrum), Maciej Podsiadlik s. 113 (eurosceptycy), Marek Domiński s. 13, MSF s. 110 (Kaczyński); www.straty.pl s. 25; Zakład Narodowy im. Ossolińskich s. 70 (plakat). Wydawnictwo dołożyło wszelkich starań, aby odnaleźć posiadaczy praw autorskich do wszystkich utworów zamieszczonych w podręczniku. Pozostałe osoby prosimy o kontakt z Wydawnictwem.

Nowa Era Sp. z o.o. Aleje Jerozolimskie 146 D, 02-305 Warszawa www.nowaera.pl, e-mail: [email protected], tel. 801 88 10 10 Druk i oprawa: DRUK-SERWIS Sp. z o.o. Ciechanów

SPIS TREŚCI I

IV POLSKA PO II WOJNIE ŚWIATOWEJ 

II WOJNA ŚWIATOWA

1. Napaść na Polskę � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 4 2. Podbój Europy przez Hitlera i Stalina� � � � � � � � � � � � � � � � 6 • Tajemnice minionego wieku – Dlaczego Niemcy nie zdobyli Anglii? � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 8 3. Wojna III Rzeszy z ZSRS� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 10 4. Polityka okupacyjna III Rzeszy � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 12 5. Wojna poza Europą � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 14 6. Droga do zwycięstwa� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 16 7. Koniec II wojny światowej � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 18 Podsumowanie rozdziału I � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 20

1. Początki władzy komunistów w Polsce � � � � � � � � � � � • Tajemnice minionego wieku – Jak Polacy zasiedlali Ziemie Odzyskane? � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 2. Opór społeczny wobec komunizmu � � � � � � � � � � � � � � � 3. Powojenna odbudowa � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 4. Polska w czasach stalinizmu � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 5. Polski Październik� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 6. PRL w latach 1956–1970 � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 7. Polska w latach 70. XX wieku  � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � Podsumowanie rozdziału IV  � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �

II POLACY PODCZAS II WOJNY  ŚWIATOWEJ

V UPADEK KOMUNIZMU 

1. Dwie okupacje � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 24 2. Władze polskie na uchodźstwie � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 26 3. Polskie Państwo Podziemne � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 28 • Tajemnice minionego wieku – Akcje polskiego ruchu oporu � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 30 4. Społeczeństwo polskie pod okupacją� � � � � � � � � � � � 32 5. Akcja „Burza” i powstanie warszawskie � � � � � � � � � 34 6. Polacy w koalicji antyhitlerowskiej � � � � � � � � � � � � � � � � � � 36 7. Sprawa polska pod koniec wojny  � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 38 Podsumowanie rozdziału II  � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 40

III ŚWIAT PO II WOJNIE ŚWIATOWEJ  1. Powojenny podział świata � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 2. Początek zimnej wojny � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � • Tajemnice minionego wieku – Mur berliński � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 3. Za żelazną kurtyną � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 4. Daleki Wschód po II wojnie światowej � � � � � � � � � � � 5. Rozpad systemu kolonialnego� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 6. Konflikt na Bliskim Wschodzie� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 7. Zimna wojna i wyścig zbrojeń� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 8. Droga ku wspólnej Europie � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 9. Przemiany społeczne i kulturowe w drugiej połowie XX wieku � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � Podsumowanie rozdziału III  � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �

44 46 48 50 52 54 56 58 60 62 64

68 70 72 74 76 78 80 82 84

1. Początki opozycji demokratycznej w Polsce 88 2. Powstanie „Solidarności”� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 90 3. Stan wojenny i schyłek PRL� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 92 • Tajemnice minionego wieku – Jak Pomarańczowa Alternatywa walczyła z komunizmem? � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 94 4. Rozpad bloku wschodniego � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 96 5. Początek III Rzeczypospolitej  � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 98 Podsumowanie rozdziału V  � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 100

VI POLSKA I ŚWIAT W NOWEJ EPOCE 1. Europa po rozpadzie ZSRS � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � • Tajemnice minionego wieku – Terroryzm czeczeński � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 2. Konflikty na świecie po 1989 roku� � � � � � � � � � � � � � � � � � 3. Polska w latach 90. XX wieku � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 4. Polska w NATO i UE� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 5. Świat w erze globalizacji � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 6. Wyzwania współczesnego świata � � � � � � � � � � � � � � � � � � Podsumowanie rozdziału VI � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �

104 106 108 110 112 114 116 118

I. II wojna światowa 1 Napaść na Polskę

Rozwiąż dodatkowe zadanie docwiczenia.pl Kod: H8XMMK

Na dobry początek 1 Ułóż w porządku chronologicznym podane wydarzenia z okresu tzw. kampanii wrześniowej, wstawiając w kratki numery od 1 do 6. Rozpocznij od wydarzenia, które miało miejsce najwcześniej. rozpoczęcie bitwy nad Bzurą

wkroczenie Niemców do Warszawy

kapitulacja Poczty Polskiej w Gdańsku

ewakuacja władz polskich do Rumunii

atak Armii Czerwonej na Polskę

zakończenie bitwy pod Kockiem

2 Zapoznaj się z tekstem źródłowym i wykonaj polecenia. Nota Wiaczesława Mołotowa doręczona polskiemu ambasadorowi w Moskwie Wojna niemiecko-polska ujawniła wewnętrzne bankructwo państwa polskiego. [...] Warszawa, jako stolica Polski, już nie istnieje. Rząd polski uległ rozkładowi i nie okazuje przejawów życia. [...] Dlatego też rząd radziecki nie może [...] pozostać obojętny na fakt, że zamieszkująca terytorium Polski pokrewna ludność ukraińskiego i białoruskiego pochodzenia jest bezbronna i została pozostawiona własnemu losowi. Rząd radziecki polecił [...] Naczelnemu Dowództwu Armii Czerwonej, aby nakazało wojskom przekroczyć granicę i wziąć pod swoją opiekę życie i mienie ludności Zachodniej Ukrainy i Zachodniej Białorusi.

a) Podaj dzień, miesiąc i rok wydarzenia, o którym mowa w podkreślonym fragmencie tekstu. b) Dokończ zdania. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Opisane w tekście decyzje rządu ZSRS realizowały ustalenia A. paktu reńskiego.

C. paktu Ribbentrop–Mołotow.

B. paktu antykominternowskiego.

D. układu z Rapallo.

Konsekwencją wykonania decyzji opisanej w tekście było ustanowienie granicy między

4

A. Polską a Niemcami.

C. ZSRS a Polską.

B. Niemcami a ZSRS.

D. ZSRS a Słowacją.

II wojna światowa

c) Oceń uzasadnienie decyzji przedstawione przez władze sowieckie. Uwzględnij

sytuację panującą ówcześnie w Polsce.

3 Zapoznaj się z mapą i wykonaj polecenia.

Mińsk

Białystok

B

Poznań

P Wieluń Od ra

Gliwice

Grodno

Wizna

Toruń

O

WARSZAWA

L

Łódź

Kielce Katowice

Wilno

Pińsk

S

Kock Lublin

K

Wi

Łuck



Kraków

Pry peć

A

a

Y

C M E I

KOWNO

Prusy WMG Wschodnie

Lwów

S

Tarnopol

N

B. W tym mieście znajdowała się niemiecka radiostacja, którą wykorzystano do prowokacji służb niemieckich.

Wrocław

Hel

R

A. W pobliżu tej miejscowości rozegrała się bitwa nazywana „polskimi Termopilami”.

Warta

Niemen

Królewiec

(do Niemiec)

Bydgoszcz

Dźw i

Kłajpeda L I T W A

S

tery odpowiadające miejscowościom, których dotyczą poniższe opisy.

Koszalin

ie

ug

b) Wpisz w puste kratki na mapie li-

Gdynia

k

Z

nicę niemiecko-sowiecką ustanowioną po zajęciu Polski zgodnie z porozumieniem z 28 września 1939 r.

e r z M o

c

na

a) Zaznacz kolorem czerwonym gra-

y łt Ba

C J A O W A S Ł

R granice państw z 31 VIII 1939 r. ĘG W WMG Wolne Miasto Gdańsk

Y

str Dnie

Stanisławów

NIA RUMU 0

100 km

C. Mieścił się tam polski garnizon, który pod dowództwem kontradmirała Józefa Unruga bronił się przed Niemcami do 2 października 1939 r. D. Podczas obrony tego miasta m.in. cywile stawili zacięty opór nacierającej Armii Czerwonej, za co w odwecie Sowieci rozstrzelali kilkuset wziętych do niewoli Polaków. 4 Oceń, czy poniższe zdania są prawdziwe. Zaznacz literę „P” przy zdaniach prawdziwych, a „F” – przy fałszywych. Wojna błyskawiczna przeciw Polsce rozpoczęła się jednoczesnym atakiem oddziałów Wehrmachtu na całej długości granicy polsko-niemieckiej.

P

F

Polski plan obrony przed atakiem niemieckim zakładał rozlokowanie wojsk na linii rzek Narew–Bug–Wisła–San.

P

F

W obronie polskiej granicy wschodniej uczestniczyły nieliczne oddziały Korpusu Ochrony Pogranicza oraz ludność cywilna większych miast, np. Wilna i Grodna.

P

F

Mimo wypowiedzenia Hitlerowi wojny Francja i Wielka Brytania nie podjęły w 1939 r. żadnych zaczepnych działań zbrojnych przeciw Niemcom.

P

F

5

2 Podbój Europy przez Hitlera i Stalina Rozwiąż dodatkowe zadanie docwiczenia.pl Kod: H8GWBV

Na dobry początek 1 Dopisz do wymienionych poniżej wydarzeń z czasów II wojny światowej nazwy krajów, w których miały one miejsce. • bitwa o Narwik –

• utworzenie rządu w Vichy –

• ewakuacja Dunkierki –

• przełamanie linii Mannerheima –

2 Zapoznaj się z mapą i wykonaj polecenia. Europa w dniu 22 czerwca 1941 r. granice państw przed 31 VIII 1939 r. państwa osi i ich sojusznicy oraz obszary przez nich okupowane ZSRS i tereny pod sowiecką okupacją

M o r z e

K

I

N o r w e s k i e

T

Y

C

W-y Owcze

HELSINKI

N

Oslo

A

SZTOKHOLM

A

Kopenhaga

N

LONDYN

Mo

rz

e

Kowno Wilno

Gdańsk

Amsterdam

A

BERLIN

Kijów

is ł

a

E

O

Wiedeń

BERNO

VICHY

W

Praga

C

Luksemburg

Ren

Paryż

6

500 km

o

r

z

e

M

SOFIA

RZYM

Ś

r

ze or

rne Cza

ANKARA

Tirana

Sardynia (wł.)

M

Duna j

Ateny ó

d Malta

(br.)

Sycylia

z

i

od e ( w łk. a nez )

D

0

BUKARESZT

Belgrad Korsyka (fr.)

(br.)

epr

BUDAPESZT

MADRYT

Gibraltar

D ni

BRATYSŁAWA

ZAGRZEB Tag

Mińsk

Warszawa

Bruksela

L o ara

LIZBONA

MOSKWA

Ryga

Ba

Północne

DUBLIN

T

łty

L

Morze

ckie

Tallinn

e

m

n

e

Kreta

Cypr (br.)

II wojna światowa

a) Zamaluj na mapie właściwe obszary Europy zgodnie z załączoną legendą. b) Wpisz w puste kratki na mapie numery od 1 do 6, odpowiadające chronologicznej kolejności zbrojnego zajmowania danych obszarów przez III Rzeszę w latach 1940−1941. 3 Przyporządkuj wymienionym poniżej postaciom właściwe informacje, które ich dotyczą. A. Vidkun Quisling

B. Philippe Pétain

C. Charles de Gaulle D. Winston Churchill

1. Marszałek, który podpisał kapitulację Francji, a następnie stanął na czele współpracującego z Niemcami rządu w Vichy. 2. Przywódca norweskiej partii faszystowskiej, który po ataku III Rzeszy na Norwegię kolaborował z Niemcami. 3. Generał, który nie pogodził się z kapitulacją Francji i stanął na czele armii francuskiej walczącej po stronie aliantów oraz Komitetu Wolnej Francji. 4. Generał, dowódca wojsk włoskich, które w 1940 r. bez poinformowania Niemców zaatakowały Grecję. 5. Premier brytyjski, który odrzucił pokojowe propozycje III Rzeszy i skutecznie obronił swoje państwo przed desantem niemieckim. A.

B.

C.

D.

4 Zapoznaj się z tekstem źródłowym. Następnie rozstrzygnij, czy przedstawione cele polityki brytyjskiej były konsekwentnie realizowane również po kapitulacji Francji w czerwcu 1940 r. Uzasadnij odpowiedź. Przemówienie Winstona Churchilla, 13 maja 1940 r. Mam do zaofiarowania jedynie krew, znój, łzy i pot. Mamy przed sobą najcięższą próbę. Przed nami wiele, wiele długich miesięcy walki i cierpień. Pytacie mnie o politykę. Odpowiadam: prowadzić wojnę na morzu, lądzie i w powietrzu z całą mocą i siłą, którą może obdarować nas Bóg; prowadzić wojnę przeciw potwornej tyranii, której mrocznej, tragicznej listy zbrodni nic nie przewyższa. To nasza polityka. Pytacie mnie o cel. Mogę powiedzieć jednym słowem: zwycięstwo – zwycięstwo za wszelką cenę, zwycięstwo mimo terroru, zwycięstwo, choćby droga do niego była długa i ciężka – bo bez zwycięstwa nie ma przetrwania.

7

Dlaczego Niemcy nie zdobyli Anglii? 1 Połącz nazwy i skróty z właściwymi wyjaśnieniami ich znaczenia. • brytyjski myśliwiec odznaczający się szybkością i zwrotnością

Royal Navy •

• niemiecki plan inwazji na Wyspy Brytyjskie

Messerschmitt •

• brytyjska marynarka wojenna

RAF •

• brytyjskie siły powietrzne

Spitfire •

• niemiecki samolot będący na wyposażeniu armii III Rzeszy

2 Wyjaśnij na podstawie tekstu źródłowego, co wyróżniało bitwę o Anglię spośród innych wcześniejszych ważnych bitew w historii świata. Niemcy w tej ofensywie nowej broni nie wymyślili; [...] rzucili się wypróbowanym systemem: lotnictwem. [...] Od dnia 8 sierpnia począwszy roje zbrojnych maszyn napływały [...] W pierwszym dniu przybyło ich trzysta, kilka dni później – już sześćset. Rozgorzała bitwa [...] trwająca pełne dwa miesiące, bitwa jedna z najdziwniejszych w dziejach ludzkości, a zarazem jedna z donioślejszych. Najdziwniejsza, bo rozgrywała się wyłącznie w powietrzu, którego broniło kilkaset [...] myśliwców przed nawałą kilku tysięcy wroga.

3 Dokończ poniższe zdania. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Walki w czasie bitwy o Anglię w 1940 r. trwały A. niecałe trzy tygodnie.

C. ponad 100 dni.

B. około dwóch miesięcy.

D. niemal pół roku.

Największy nalot na Wielką Brytanię, w którym wzięło udział około 1000 niemieckich samolotów, nastąpił A. 10 lipca. 8

B. 15 września.

C. 31 października.

D. 14 listopada.

4 Zapoznaj się z tekstem źródłowym i fotografią, a następnie wykonaj polecenia. Niemieckie naloty na Londyn zniszczyły lub uszkodziły 1 mln budynków, w tym 30 proc. powierzchni [...] [miasta]. Zginęło w nich 40 tys. mieszkańców. Mimo to nazistom nie udało się złamać londyńczyków i historycy mogą pisać, że miasto przeżyło ten czas zgodnie z hasłem „business as usual”. [...] Hitler jeszcze przed wojną uważał, że wystarczy zagrożenie bombardowaniami, by skłonić przeciwników do ostrożności i nieangażowania się w walkę. Najlepszą metodą miały być naloty na miasta, a najważniejszym celem Londyn. Oczekiwano, że nieustanne nękanie Londynu przekona Anglików, iż lepiej zostać sojusznikiem Tysiącletniej Rzeszy niż z nią walczyć. [...] Metoda była jednak marna, bo trudno było lubić kogoś, kto burzy nasz dom, i raczej oczekiwano, by temu komuś oddać [...]. Właściciel sklepu w Londynie po nocnym bombardowaniu umieszcza napis „Business as usual” [z ang. „Biznes jak co dzień”], 18 września 1940 r.

a) Wyjaśnij, co chciał osiągnąć Hitler bombardowaniem Londynu.

b) Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B i jej uzasadnienie 1., 2. lub 3. Zamieszczona fotografia świadczy o tym, że metoda Hitlera przyjęta wobec społeczeństwa brytyjskiego była A. nieskuteczna,

B.

skuteczna,

ponieważ mieszkańcy Londynu

1.

wpadli w panikę z powodu wielu strat i ofiar.

2.

starali się prowadzić życie bez zmian mimo ciągłych ataków.

3.

przestali pracować i większość czasu spędzali w schronach w obawie przed nalotami. 9

3 Wojna III Rzeszy z ZSRS

Rozwiąż dodatkowe zadanie docwiczenia.pl Kod: H818QG

Na dobry początek 1 Uporządkuj chronologicznie wydarzenia dotyczące wojny III Rzeszy z ZSRS. Wpisz właściwą literę w odpowiednie miejsce na osi czasu.

A. zakończenie bitwy o Moskwę

D. rozpoczęcie planu „Barbarossa”

B. koniec oblężenia Leningradu

E. początek niemieckiej ofensywy na Kaukaz

C. początek walk o Stalingrad

2 Zapoznaj się z ilustracją. Następnie wyjaśnij, w jaki sposób autor skomentował wydarzenie z okresu II wojny światowej, do którego odwołuje się karykatura.

3 Przyporządkuj przedstawione w tabeli skutki do właściwych wydarzeń. Wybierz je spośród określeń oznaczonych literami A–D. W każdym wierszu tabeli zaznacz literę, którą oznaczono wybrane wydarzenia. Wydarzenia

10

Skutki

A

B

C

D

zagraniczne dostawy sprzętu wojskowego dla ZSRS

A

B

C

D

śmierć głodowa blisko 1 mln osób

A

B

C

D

pierwsza porażka wojsk III Rzeszy na lądzie

A. kapitulacja Niemców pod Stalingradem

C. oblężenie Leningradu

B. kontratak Sowietów pod Moskwą

D. zawarcie sojuszu ZSRS z aliantami

II wojna światowa

4 Wykonaj polecenia na podstawie tekstu źródłowego. Historyk Grzegorz Motyka o postawie narodów wschodnich wobec III Rzeszy Mieszkańcy Europy Środkowej i Wschodniej znajdowali się pomiędzy dwoma totalitaryzmami, niejednokrotnie stając w sytuacji wyboru mniejszego zła. Dlatego wiele środowisk – przede wszystkim ukraińskich, litewskich, białoruskich – podejmując współpracę z III Rzeszą, kierowało się motywacją najpierw patriotyczną, a ewentualnie dopiero później ideologiczną. Co więcej, niejednokrotnie do samego końca żywiono złudzenia co do Niemiec, uważano popełniane zbrodnie za „błędy i wypaczenia” systemu, a nie jego immanentną [tzn. nieodłączną] cechę. Tę naiwną postawę widać we wspomnieniach Kosty Pankiwśkiego, jednego z czołowych ukraińskich przedstawicieli nurtu opowiadającego się za współpracą z III Rzeszą: „ze zdziwieniem patrzyliśmy na to, co robią Niemcy, nie rozumiejąc ich poczynań. Ale pomimo tego, jakby ktoś nam wówczas powiedział, że [...] H[ans] Frank, człowiek z prawniczym wykształceniem [...] zapisze w swoim dzienniku słowa: »Jak wygramy wojnę [...] to można będzie z Polaków i Ukraińców zrobić siekane mięso«, to nie uwierzylibyśmy mu, uznalibyśmy takie słowa za wypowiedź złośliwą, antyniemiecką propagandę”.

a) Dokończ poniższe zdania na podstawie tekstu źródłowego. Wybierz właściwą

odpowiedź spośród podanych.

Wspomniany w tekście wybór mniejszego zła dotyczył konieczności opowiedzenia się mieszkańców Europy Środkowej i Wschodniej po stronie A. Polski albo Ukrainy. B. ZSRS albo III Rzeszy. C. USA albo ZSRS. D. III Rzeszy albo Polski.

b) Wyjaśnij, dlaczego wiele środowisk litewskich, białoruskich i ukraińskich zdecydowało się na podjęcie współpracy z III Rzeszą.

11

4 Polityka okupacyjna III Rzeszy

Korzystam z informacji docwiczenia.pl Kod: H8RTQS

Na dobry początek 1 Dokończ poniższe zdania. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Jeden z niemieckich nazistowskich obozów zagłady istniał w latach II wojny światowej w A. Ponarach.

B. Treblince.

C. Dachau.

D. Odessie.

Zgodnie z nazistowską ideologią Niemcy uznawali za podludzi A. Skandynawów i Rosjan.

C. Żydów, Romów i Słowian.

B. Żydów i Aryjczyków.

D. Francuzów i Brytyjczyków.

2 Oceń na podstawie tekstu źródłowego, czy poniższe zdania są prawdziwe. Zaznacz literę „P” przy zdaniach prawdziwych, a „F” – przy fałszywych. Protokół z konferencji w Wannsee, 20 stycznia 1942 r. Żydzi mają być użyci jako siła robocza na terytoriach wschodnich. [...] Podczas przesiedlania mają być użyci do budowy dróg, co w sposób znaczny wyeliminuje większą ich część. Ci, którym uda się przeżyć, [...] muszą być traktowani w wiadomy sposób. [...] W trakcie praktycznej realizacji ostatecznego rozwiązania zostanie Europa przeszukana z Zachodu na Wschód. Celem podjętego przez nazistów Holokaustu było wyniszczenie ludności żydowskiej.

P

F

Poza natychmiastowym mordowaniem m.in. w komorach gazowych naziści uśmiercali Żydów także poprzez zmuszanie ich do pracy ponad ludzkie siły.

P

F

Podczas budowy sieci dróg Niemcy wykorzystywali przymusowych robotników.

P

F

3 Opisz na podstawie fotografii i wiedzy z dostępnych źródeł warunki w barakach, w których przebywali więźniowie niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych.

Więźniowie obozu Auschwitz w dniu wyzwolenia 27 stycznia 1945 r.

12

II wojna światowa

4 Uzupełnij tabelę przedstawiającą różnicę między niemieckimi nazistowskimi obozami koncentracyjnymi a obozami zagłady. Przyporządkuj do każdego opisu właściwe uzupełnienie spośród oznaczonych literami A–C. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny

Uśmiercano w nich ludzi 4.3.

Więźniowie przebywali w skrajnie złych warunkach i byli 4.1.

Niemiecki nazistowski obóz zagłady po

do ciężkiej pracy przybyciu. Wykorzystywano w tym celu

ponad ludzkie siły. Bardzo często prowadziło m.in. komory gazowe, a zwłoki więźniów to po kilku miesiącach do ich 4.2.

.

4.4.

w krematoriach lub na stosach.

4.1. A. zmuszani biciem B. opłacani i zatrudniani C. codziennie dowożeni z okolic obozu 4.2. A. osądzenia

B. śmierci

C. uwolnienia

4.3. A. zwykle pół roku B. najczęściej kilka lat

C. niemal od razu

4.4. A. grzebano

C. wystawiano

B. spalano

5 Zapoznaj się z tekstem źródłowym i fotografią, a następnie wykonaj polecenia. Ustawa [izraelska] opisuje Sprawiedliwych wśród Narodów Świata jako tych, którzy nie tylko ocalili Żydów, lecz także narazili w tym celu swoje życie. Stało się to podsta­ wowym kryterium do nadania tytułu. Medal wręczany osobom, którym żydowski instytut pamięci Yad Vashem nadaje tytuł „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”. Tłumaczenie napisu z hebrajskiego:

Ktokolwiek ratuje jedno życie, ten jakby cały świat ratował.

a) Wyjaśnij, w jaki sposób twórca przedsta-

wionego medalu nawiązał do Holokaustu.

b) Wymień dwie osoby, które swoją postawą wobec Holokaustu zasłużyły na uhonoro-

wanie tytułem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”.

13

5 Wojna poza Europą

Rozwiąż dodatkowe zadanie docwiczenia.pl Kod: H8RN36

Na dobry początek 1 Połącz nazwy państw z wydarzeniami II wojny światowej, w których ich wojska wzięły udział. Od niektórych państw może wychodzić kilka połączeń. Wielka Brytania • Stany Zjednoczone • Związek Sowiecki •

• obrona Tobruku



• bitwa pod El Alamein



• Niemcy • Włochy • Japonia

• bitwa na Morzu Koralowym •

Polska •

• Rumunia

2 Dokończ poniższe zdania. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Konwoje pływające na Atlantyku były najbardziej narażone na ataki U-Bootów należących do A. Włoch.

B. Japonii.

C. ZSRS.

D. III Rzeszy.

Amerykanom udało się w 1942 r. przełamać japońską ofensywę na Pacyfiku dzięki wykorzystaniu A. lotniskowców.

C. okrętów podwodnych.

B. pancerników.

D. oddziałów desantowych.

3 Zapoznaj się z karykaturami, a następnie przyporządkuj ilustracje do właściwego opisu. Wpisz właściwe numery do tabeli. 1.

2.

Franklin Delano Roosevelt

Opis ilustracji Rysunek zamieszczony w prasie amerykańskiej pod tytułem Wschodzące słońce nad Midway. Karykatura opublikowana w prasie niemieckiej krótko po japońskim ataku na Pearl Harbor pod tytułem Słońce wschodzi. 14

Nr ilustracji

II wojna światowa

4 Zapoznaj się z tekstem źródłowym i wykonaj polecenia. Umowa międzynarodowa z okresu II wojny światowej Rządy Niemiec, Włoch i Japonii zgodziły się na to, co następuje: Art. 1. Japonia uznaje i respektuje przywództwo Niemiec i Włoch w ustanawianiu nowego ładu w Europie. Art. 2. Niemcy i Włochy uznają i respektują przywództwo Japonii w ustanawianiu nowego ładu w Wielkiej Azji Wschodniej. Art. 3. Niemcy, Włochy i Japonia zgadzają się współpracować ze sobą w swych dążeniach [...]. Zobowiązują się one następnie pomagać sobie wszystkimi środkami politycznymi, gospodarczymi i wojskowymi, jeżeli jedno z trzech umawiających się Mocarstw zostanie zaatakowane przez mocarstwo nie biorące obecnie udziału w wojnie w Europie lub w konflikcie chińsko-japońskim.

a) Napisz nazwę, którą określa się przedstawioną umowę, oraz rok, w którym ją zawarto. b) Opisz, jak zgodnie z zacytowaną umową miał wyglądać podział stref wpływów

na świecie.

c) Rozstrzygnij, czy strony zawartego sojuszu wykonały swoje zobowiązania po ataku na Pearl Harbor. Uzasadnij odpowiedź.

5 Przyporządkuj przedstawione w tabeli wydarzenia do ich właściwych skutków. Wybierz je spośród określeń oznaczonych literami A–D. W każdym wierszu tabeli zaznacz literę, którą oznaczono wybrany skutek. Wydarzenia

Skutki

atak na Pearl Harbor

A

B

C

D

operacja „Torch”

A

B

C

D

bitwa o Midway

A

B

C

D

A. przejście Japonii do działań defensywnych na Pacyfiku B. włączenie się Stanów Zjednoczonych do II wojny światowej C. zatrzymanie marszu wojsk niemieckich w kierunku Kanału Sueskiego D. kapitulacja wojsk państw osi w Afryce Północnej 15

6 Droga do zwycięstwa

Obejrzyj film docwiczenia.pl Kod: H8NZ7A

Na dobry początek 1 Przyporządkuj wymienionym pojęciom ich właściwe wyjaśnienia. A. Lend-Lease Act

B. Karta atlantycka

C. Wielka Koalicja

1. Zawarte w 1941 r. porozumienie między USA i Wielką Brytanią, następnie rozszerzone o kilkadziesiąt państw, które określało odbudowę powojennego świata na zasadach demokratycznych. 2. Spotkanie przedstawicieli USA, Wielkiej Brytanii i ZSRS w 1943 r., podczas którego ustalono zasady funkcjonowania powojennego świata i podział stref wpływów. 3. Ustawa amerykańskiego Kongresu z 1940 r., która umożliwiała udzielanie pomocy finansowej oraz przekazywanie sprzętu wojskowego Brytyjczykom, a później Sowietom. 4. Blok krajów skupiony wokół USA, Wielkiej Brytanii i ZSRS, które podjęły współpracę wojskową w celu doprowadzenia do bezwarunkowej kapitulacji hitlerowskich Niemiec i ich sojuszników. A.

B.

C.

2 Spośród poniższych wydarzeń oznaczonych literami A–D wybierz wydarzenie chronologicznie pierwsze i wydarzenie chronologicznie ostatnie. W tabeli zaznacz litery, którymi oznaczono wybrane wydarzenia. Wydarzenie chronologicznie pierwsze

A

B

C

D

Wydarzenie chronologicznie ostatnie

A

B

C

D

A. operacja „Market Garden”

C. desant aliantów na Sycylię

B. bitwa pod Falaise

D. bitwa pod Monte Cassino

3 Przyporządkuj przedstawione w tabeli wydarzenia do ich właściwych skutków. Wybierz je spośród określeń oznaczonych literami A–D. W każdym wierszu tabeli zaznacz literę, którą oznaczono wybrany skutek. Wydarzenia

16

Skutki

bitwa na Łuku Kurskim

A

B

C

D

operacja „Bagration”

A

B

C

D

operacja „Overlord”

A

B

C

D

A. dotarcie Armii Czerwonej do linii Wisły

C. przekroczenie przez aliantów Renu i opanowanie Zagłębia Ruhry

B. odwrót armii niemieckiej na froncie wschodnim

D. otwarcie przez aliantów frontu zachodniego we Francji

II wojna światowa

4 Wstaw znak „x” w kratki obok decyzji podjętych podczas konferencji w Teheranie. uderzenie głównych wojsk alianckich na Bałkany otwarcie przez Wielką Koalicję drugiego frontu w Normandii zgoda na powojenny podział Europy na strefy wpływów: Sowietów i aliantów zachodnich odebranie po wojnie Niemcom terytoriów zajętych przez Hitlera zatrzymanie wojsk sowieckich po wybuchu powstania warszawskiego udzielenie przez aliantów zachodnich poparcia komunistycznej partyzantce w Jugosławii 5 Zapoznaj się z mapą i wykonaj polecenia. granice państw w 1943 r. granice inne linie frontów z lat 1943–1945 OSLO wybrane stolice współczesnych państw

Morze

K

I

Norweskie

Y

C

W-y Owcze

T

Szetlandy

HELSINKI

łty

KOPENHAGA

A

M

N

A

KIJÓW

LUKSEMBURG

ara

O

Dniep r

PRAGA BRATYSŁAWA

WIEDEŃ

BERNO

BUDAPESZT

ZAGRZEB Tag

Korsyka (fr.)

RZYM

M

r

z

e

Ś

r

M

o

e r z

C z a r n e

ANKARA

ATENY ó

d Malta

Sycylia

z

(br.)

i

od

D

600 km

o

Dunaj

SOFIA

TIRANA

Sardynia (wł.)

Gibraltar

0

BUKARESZT BELGRAD

MADRYT

(br.)

MIŃSK

a

E

WILNO

WARSZAWA

Łab

Re n

PARYŻL

C

o

BERLIN

BRUKSELA

o

LIZBONA

ga

MOSKWA

RYGA

rz

AMSTERDAM

LONDYN



e

T

Ba

Północne

DUBLIN

TALLINN

cki

A L

Morze

W

SZTOKHOLM

e

N

OSLO

e

m

n

e

Kreta

ek ( w ł. a n ez )

Cypr (br.)

a) Zamaluj na mapie kolorem zielonym obszar Europy zajmowany na przełomie 1943 i 1944 r. przez siły Wielkiej Koalicji. b) Podkreśl nazwy co najmniej trzech współczesnych stolic państw, do których

wkroczyły wojska Wielkiej Koalicji w 1944 r.

17

7 Koniec II wojny światowej

Rozwiąż dodatkowe zadanie docwiczenia.pl Kod: H8FRE8

Na dobry początek 1 Wskaż, które z podanych wydarzeń było przyczyną, a które skutkiem ataku atomowego na Hiroszimę i Nagasaki w 1945 r. W tabeli zaznacz właściwe litery – „P” oznacza przyczynę, a „S” – skutek. podpisanie aktu kapitulacji Japonii na pancerniku „Missouri”

P

S

silny opór Japończyków w walkach o Iwo Jimę i Okinawę

P

S

2 Zapoznaj się z ilustracją. Następnie określ, do jakiego postanowienia konferencji jałtańskiej nawiązał autor karykatury. Uzasadnij odpowiedź.

3 Zapoznaj się z fragmentem dokumentu. Następnie uzupełnij poniższy tekst. Przyporządkuj do każdego zdania właściwe uzupełnienie spośród oznaczonych literami A–C. My, niżej podpisani, działający z upoważnienia naczelnego dowództwa niemieckich sił zbrojnych, poddajemy niniejszym bezwarunkowo naczelnemu dowódcy alianckich sił ekspedycyjnych oraz naczelnemu dowódcy armii radzieckiej wszystkie siły zbrojne lądowe, morskie i powietrzne, znajdujące się obecnie pod niemieckimi rozkazami. 18

II wojna światowa

Cytowany powyżej tekst to fragment aktu kapitulacji podpisanego w 3.1. to w 3.2.

. W imieniu dowództwa niemieckiego podpisał go 3.3.

. Stało się .

3.1. A. Reims

B. Moskwie

C. Berlinie

3.2. A. dniu 7 maja 1945 r.

B. nocy z 8 na 9 maja 1945 r.

C. dniu 2 września 1945 r.

3.3. A. Wilhelm Keitel

B. Alfred Jodl

C. Adolf Hitler

4 Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Szereg, w którym uporządkowano chronologicznie wydarzenia z 1945 r., to: A. ofensywa Armii Czerwonej znad Wisły, operacja berlińska, przełamanie Wału Pomorskiego. B. ofensywa Armii Czerwonej znad Wisły, przełamanie Wału Pomorskiego, operacja berlińska. C. przełamanie Wału Pomorskiego, ofensywa Armii Czerwonej znad Wisły, operacja berlińska. D. ofensywa Armii Czerwonej znad Wisły, przełamanie Wału Pomorskiego, operacja berlińska. 5 Rozwiąż krzyżówkę. Następnie wyjaśnij, co wydarzyło się w miejscu wskazanym w haśle. 1. 2. 3. 4. 5.

1. Ostatnie z państw osi, które prowadziło dalszą wojnę po kapitulacji Włoch i Niemiec. 2. Japońscy lotnicy, którzy dokonywali samobójczych ataków na okręty amerykańskie w końcowym etapie wojny. 3. Rzeka przepływająca przez Niemcy, która zgodnie z ustaleniami miała stać się linią spotkania zwycięskich sił aliantów zachodnich i Armii Czerwonej. 4. Zatoka znajdująca się w pobliżu Filipin, gdzie rozegrała się w 1944 r. bitwa morska, której rezultatem było zniszczenie floty japońskiej, a następnie zajęcie Manili przez Amerykanów. 5. Nazwisko generała, który dowodził siłami amerykańskimi walczącymi przeciw Japończykom w wojnie na Pacyfiku. Hasło: Wyjaśnienie:

19

Podsumowanie rozdziału I Sprawdź, czy potrafisz 1 Dokończ poniższe zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Szereg, w którym uporządkowano chronologicznie wydarzenia z okresu wojny obronnej Polski w 1939 r., to: A. kapitulacja Westerplatte, bitwa nad Bzurą, bitwa pod Kockiem, kapitulacja Warszawy. B. bitwa nad Bzurą, kapitulacja Warszawy, bitwa pod Kockiem, kapitulacja Westerplatte. C. bitwa pod Kockiem, kapitulacja Warszawy, kapitulacja Westerplatte, bitwa nad Bzurą. D. kapitulacja Westerplatte, bitwa nad Bzurą, kapitulacja Warszawy, bitwa pod Kockiem. Fotografie do zadania 2.

A

B

Berlin

C

Paryż

Hiroszima

2 Spośród przedstawionych na fotografiach wydarzeń oznaczonych literami A–C wybierz wydarzenie chronologicznie pierwsze i wydarzenie chronologicznie ostatnie. W tabeli zaznacz litery, którymi oznaczono wybrane wydarzenia.

Jak rozwiązać to zadanie? docwiczenia.pl Kod: H8VPHK

Wydarzenie chronologicznie pierwsze

A

B

C

Wydarzenie chronologicznie ostatnie

A

B

C

3 Połącz postacie z właściwymi informacjami, które ich dotyczą. • Zastosował taktykę żabich skoków podczas walk na Pacyfiku. Dwight Eisenhower • Raoul Wallenberg • Bernard Montgomery • Douglas MacArthur •

• Dowodził armią, która rozbiła Afrika Korps i opanowała Libię. • Stał na czele wojsk alianckich podczas inwazji w Normandii. • Polecił opracować niemiecki Generalny Plan Wschód. • Wystawiał „ochronne paszporty” Żydom z Węgier.

20

Test powtórzeniowy

300 km

i a

g

a

C

Kursk

er Kijów Kraków e r n a a l n e to r s Lwów tw Dniestr o ACJA ŁO W

BUDAPESZT R Y W Ę G

ORW ACJA

U R U M

Stalingrad

Charków

pr

Rostów n. Donem

A

N

I

Astrachań

Do

Dnie

Wołga

A J C

M

Warszawa

Woroneż

n

w r N

E W

E

Orzeł

S

I

Tuła

Smoleńsk Mińsk

en ub G

N

ga

MOSKWA

Ryga

Y



R

ł t y c k i e

W

Wiedeń CH

S

Z

Wyborg

Tallinn

Wilno

Gdańsk

S

Archangielsk

G

6 Uzupełnij poniższy tekst. Przyporządkuj do każdego zdania właściwe uzupełnienie spośród oznaczonych literami A–C.

B

M.

i

Leningrad

SZTOKHOLM

5 Otocz kółkiem nazwy dwóch portów, do których dostarczany był sprzęt wojskowy dzięki realizacji Lend-Lease Act.

B

Oulu

HELSINKI

S

M.

Z

4 Podkreśl pojedynczą linią nazwy trzech państw, które w momencie przedstawionym na mapie były sojusznikami III Rzeszy.

ł e

Murmańsk

Narwik

a

e

N D I A N L A F I

front niemiecko-sowiecki granice państw granice inne

0

o

Mapa do zadań 4. – 6.

Odessa Sewastopol

Kercz M. C z a r n e

Suchumi

Mapa przedstawia front wschodni w drugiej połowie 6.1.

. Widoczna sytuacja była

rezultatem realizacji planu ofensywy o kryptonimie 6.2.

. Jeszcze w tym samym

roku Armia Czerwona zdołała przejść do kontrataku i odrzuciła Niemców na zachód o 100–200 km od 6.3.

.

6.1. A. 1941 r.

B. 1942 r.

C. 1944 r.

6.2. A. „Overlord”.

B. „Bagration”.

C. „Barbarossa”.

6.3. A. Leningradu.

B. Moskwy.

C. Kijowa.

7 Przyporządkuj przedstawione w tabeli wydarzenia do ich właściwych skutków. Wybierz je spośród określeń oznaczonych literami A–D. W każdym wierszu tabeli zaznacz literę, którą oznaczono wybrany skutek. Wydarzenia

Skutek

7.1 bitwa o Stalingrad

A

B

C

D

7.2 konferencja w Wannsee

A

B

C

D

7.3 wojna zimowa

A

B

C

D

A. realizacja planu zagłady Żydów w Europie B. zatrzymanie ofensywy Niemców na Kaukaz C. otwarcie drugiego frontu w Europie Zachodniej D. utrata części terytorium przez Finlandię 21

Test powtórzeniowy

Fotografia do zadania 8.

8 Wyjaśnij, co przedstawia fotografia oraz w jakim celu okupanci niemieccy tworzyli takie miejsca.

Tekst do zadania 9.

Prezydent Stanów Zjednoczonych i Premier p. Churchill, reprezentujący Rząd Jego Królewskiej Mości w Zjednoczonym Królestwie, spotkali się na morzu. [...] Uzgodnili oni brzmienie poniższej deklaracji wspólnej: [...] Po pierwsze, ich kraje nie dążą do żadnego rozrostu ani pod względem terytorialnym, ani pod żadnym innym względem [...]; Po trzecie, szanują oni prawo wszystkich ludów do wybrania sobie rządu, pod jakim chcą żyć [...]; Po szóste, spodziewają się oni, że po ostatecznym złamaniu tyranii narodowosocjalistycznej zapanuje pokój, który da wszystkim narodom możność przebywania bezpiecznie w swych granicach [...]. 9 Dokończ zdanie na podstawie tekstu źródłowego. Wybierz odpowiedź A albo B i jej uzasadnienie 1., 2. lub 3. Opisane w tekście źródłowym zasady powojennego ładu na świecie pochodzą z A.

B. 22

Karty atlantyckiej,

ponieważ strony komunikatu porozumienia konferencji teherańskiej,

1.

zgodziły się na powojenny podział Europy na dwie strefy wpływów: zachodnią i wschodnią.

2.

zdecydowały o wspólnym wypowiedzeniu wojny państwom osi.

3.

uznały prawo wszystkich narodów do rządów demokratycznych.

Test powtórzeniowy

Fotografie do zadania 10.

Wschód spotyka Zachód

A

B

Spotkania żołnierzy armii sojuszniczych na końcowych etapach zwycięskich kampanii.

10 Uzupełnij tabelę właściwymi odpowiedziami. Pytanie

Fotografia A

Fotografia B

W którym roku zostało wykonane zdjęcie? niemieckiej i

Do których dwóch sojuszniczych armii należeli żołnierze widoczni na fotografii? Tekst chronologiczna do zadania 11. Którei taśma państwo zostało pokonane w wyniku kończących się wówczas działań zbrojnych?

III Rzesza

Tekst i taśma chronologiczna do zadania 11.

Stosownie do uzgodnionego planu siły każdego z trzech mocarstw będą okupowały oddzielną strefę Niemiec. [...] Uzgodniono, że Francja, jeżeli tego zapragnie, będzie zaproszona do objęcia jednej strefy okupacyjnej. [...] Jesteśmy zdecydowani rozbroić i rozwiązać wszystkie niemieckie siły zbrojne; [...] ukarać sprawiedliwie i szybko zbrodniarzy wojennych. przeprowadzenie ataku na Pearl Harbor

rozpoczęcie operacji „Lew morski”

1

2

ostrzelanie Westerplatte przez pancernik „Schleswig-Holstein”

3 ogłoszenie Wielkiej Wojny Ojczyźnianej

4 zakończenie operacji berlińskiej

11 Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Tekst źródłowy powstał w okresie oznaczonym na taśmie chronologicznej numerem A. 1.

B. 2.

C. 3.

D. 4. 23

II. Polacy podczas II wojny światowej

1 Dwie okupacje

Rozwiąż dodatkowe zadanie docwiczenia.pl Kod: H8VV1C

Na dobry początek 1 Oceń, czy poniższe zdania są prawdziwe. Zaznacz literę „P” przy zdaniach prawdziwych, a „F” – przy fałszywych. Zgodnie z tajnym protokołem paktu Ribbentrop–Mołotow granica niemiecko-sowiecka od 28 września 1939 r. przebiegała wzdłuż Wisły.

P

F

Od pierwszych dni wojny Niemcy podjęli działania prowadzące do wymordowania przedstawicieli polskich elit.

P

F

Zarówno ZSRS, jak i III Rzesza prowadziły masowe deportacje ludności polskiej.

P

F

Na terenach zajętych przez ZSRS utworzono getta dla Żydów.

P

F

2 Zapoznaj się z mapą, a następnie wykonaj polecenia. 0

100 km

a) Zamaluj kolorem fiole-

W A

Niemen

Wilno

Y

Gdańsk

C

M

Wis ła

Poznań Łódź Od r

Bug

Prypeć

Warszawa

Warta

I

E

Białystok

Toruń

R

a

Kraków

S

24

T

(od VII 1940 rep. radz.)

n Sa

c) Zamaluj kolorem zielonym tereny, na których w 1939 r. okupant przeprowadził sfałszowane wybory do zgromadzeń narodowych.

L I

S

wym terytorium okupowanej Polski, na którym językiem urzędowym w latach 1939–1941 był wyłącznie niemiecki.

N

b) Zamaluj kolorem brązo-

e r z M o

ie

Z

towym obszar, na którym w latach 1939–1941 funkcjonowała tzw. granatowa policja.

k yc ł t a B

Lwów Dn ies tr

S Ł O W A C J A

granice II Rzeczypospolitej granice państw z 31 VIII 1939 r. inne granice

W

Ę

G

R

Y R

U

M

U

N

I

A

Polacy podczas II wojny światowej

3 Opisz na podstawie tekstu źródłowego warunki życia panujące w getcie. Uwzględnij problemy, z którymi musieli sobie radzić jego mieszkańcy. Murami odgrodzono całą część miasta, obejmującą całą część dzielnicy żydowskiej. [...] Do ghetta stłoczono wszystkich. [...] Przesiedlenie szło pod naciskiem. Kto bez przynaglania poszedł do ghetta – mógł zabrać rzeczy. I zabierał. Potem spędzono resztę. Ale wtedy żołdactwo niemieckie podjęło rabunek – wszystkiego i u wszystkich. [...] Rabunkom towarzyszy bicie. [...] Bicie pięścią, pałką, kolbą, rewolwerem – to ciągła i nieustanna zabawa przedstawicieli kultury germańskiej. [...] Do ghetta nie wolno wnieść żadnej paczki. [...] Głód. Kilo chleba 8 zł, metr [100 kg] ziemniaków 70 zł, kilo masła 80 zł. Ciasnota. Gęstość zaludnienia około 17 Żydów na izbę mieszkalną. Tym 400 tysiącom ludzi mają wystarczyć racje kartkowe. Najbujniejsza fantazja nie może dać obrazu tego, co się wewnątrz tych murów dzieje. [...] Oczywiście śmiertelność ogromna. Samobójstwa ciągłe. Nerwy ludzkie nie są w stanie znieść takiego życia.

4 Zapoznaj się z ilustracją, a następnie opisz, w jakim celu takie ogłoszenia były upubliczniane przez władze niemieckie.

25

2 Władze polskie na uchodźstwie

Rozwiąż dodatkowe zadanie docwiczenia.pl Kod: H8GLR9

Na dobry początek 1 Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. W czasie II wojny światowej najwyższe władze Polski przenosiły się kolejno do A. Rumunii, Francji, Wielkiej Brytanii.

C. Niemiec, Wielkiej Brytanii, Francji.

B. ZSRS, Francji, Wielkiej Brytanii.

D. Rumunii, Wielkiej Brytanii, Francji.

Po klęsce we wrześniu 1939 r. wielu polskich żołnierzy zostało internowanych, czyli rozbrojonych i A. pozbawionych stopni wojskowych.

C. zamkniętych w specjalnych obozach.

B. wcielonych do innych armii.

D. zwolnionych do domów.

2 Połącz postacie z właściwymi funkcjami sprawowanymi przez nie w latach II wojny światowej. Pamiętaj, że jedna z osób pełniła dwie funkcje. Władysław Sikorski • Władysław Raczkiewicz • Stanisław Mikołajczyk •

• Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej • premier Rzeczypospolitej Polskiej • Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych • Przewodniczący Rady Narodowej RP

3 Zapoznaj się z tekstem źródłowym i wykonaj polecenia. Fragment pamiętnika znalezionego w masowym grobie ofiar mordu 17 października: Podobno był jakiś wyższy urzędnik GPU [policja polityczna w ZSRS], który wiele obiecywał na temat polepszenia naszego tu bytu i naszych niezależności, ale przecież na to tu w Rosji i w tym ustroju nie można liczyć. [...] 8 kwietnia godz. 3.30 – wyjazd ze stacji Kozielsk na zachód [...] 9 kwietnia. Piąta rano. Od świtu dzień rozpoczął się szczególnie. Wyjazd karetką więzienną w celkach (straszne!). Przywieziono [nas] gdzieś do lasu, coś w rodzaju letniska. Tu szczegółowa rewizja. Zabrano [mi] zegarek, na którym była godzina 6.30 (8.30). Pytano mnie o obrączkę [...]. Zabrano ruble, pas główny, scyzoryk [...]

a) Określ, jak nazywa się zbrodnię, której ofiarą był autor pamiętnika. b) Wyjaśnij, kto dokonał tego mordu oraz kto pierwszy ujawnił światowej opinii publicznej informację o znalezieniu masowego grobu.

26

Polacy podczas II wojny światowej

4 Wstaw znak „x” w kratki obok wydarzeń, które doprowadziły do przywrócenia stosunków dyplomatycznych pomiędzy Polską i ZSRS w 1941 r. wkroczenie wojsk niemieckich na terytorium ZSRS działania dyplomatyczne rządu Wielkiej Brytanii utworzenie na terytorium ZSRS armii Andersa rezygnacja ZSRS z ziem zajętych we wrześniu 1939 r. ujawnienie zbrodni katyńskiej przez Niemców 5 Zapoznaj się z tekstem i fotografią przedstawiającymi warunki zakwaterowania 6 Dywizji Piechoty armii Andersa, a następnie wykonaj polecenia.

a) Wskaż, jakie informacje z tekstu potwierdza przedstawiona fotografia.

Najprzykrzejszy jest moment, gdy po rannej pobudce wyjść trzeba spod koców i płaszczy, wkładać zmarznięte na kość buty. Innych części garderoby ubierać nie potrzeba, śpimy bowiem we wszystkim co mamy. Przy porannej zbiórce – smutna wiadomość. Kilku kolegów znowu nie wytrzymało nocy w namiocie przy 20-stopniowym mrozie i zabrano ich do szpitala. Pocieszamy się jednak, że niedługo potrwa marznięcie w namiotach [...]. Pułki budują dla siebie ziemianki, które za parę tygodni będą chroniły nas przed chłodem. [...] Na śniadanie, tak jak codziennie, wodnista zupka na kaszy i śledziach.

b) Opisz problemy, z którymi musieli się mierzyć żołnierze w obozie.

27

Wykaz fragmentów tekstów źródłowych zamieszczonych w publikacji: s. 4, 15, 18, 22, 23, 46, 51 (tekst A), 67 − Wiek XX w źródłach, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1998, s. 198, 205–206, 229, 248, 225–226, 301–302, 308; s. 7 − W. Churchill, Krew, znój, łzy i pot. Sławne mowy, oprac. D. Cannadine, przekł. M. Zborowska, Poznań 2001, s. 115; s. 8 – A. Fiedler, Dywizjon 303, Wrocław 1996, s. 6–7; s. 9 – T. Borejza, Najdłuższa noc Londynu, 2014, [w:] http://cooltura.co.uk [dostęp: 22.12.2017]; s. 11 – G. Motyka, Kolaboracja na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej 1941–1944, „Pamięć i Sprawiedliwość” 2008, nr 12, s. 183–184; s. 12 – R. Szuchta, P. Trojański, Holokaust. Zrozumieć dlaczego, Warszawa 2003, s. 189; s. 13 – Sprawiedliwi wśród Narodów Świata. Historia programu, [w:] http://www.yadvashem.org [dostęp: 29.12.2017]; s. 25 – Poza murem. Żydzi w prasie polskiego podziemia 1939–1945, oprac. P. Szapiro, t. 1, nr 196, [w:] www.pozamurem.pl [dostęp: 27.03.2018]; s. 26 – Pamiętniki znalezione w [...], oprac. J.K. Zawodny, Wrocław 1990, s. 98, 105; s. 27 – A. Drwęski, 5. D.P. (korespondencja własna), „Orzeł Biały. Polska walcząca na Wschodzie”, 1941, nr 1, s. 4; s. 28 – K. Utracka, Archiwum Komendy Okręgu Warszawa ZWZ-AK, 1940–1943, „Przegląd Historyczno-Wojskowy”, 2012, 13 (64)/1 (239), nr 7: 22 sierpnia 1941. Sprawozdanie Komendanta Okręgu Warszawa-Miasto ZWZ ppłk. Antoniego Chruściela „Dozorcy” za pierwsze półrocze 1941 r., s. 136; s. 31 – Obwieszczenie komendanta Policji Bezpieczeństwa i SD na Dystrykt Warszawski z 2 lutego 1944 r., [w:] www.encyklopedia.naukowy.pl [dostęp: 26.03.2018]; s. 33 – J. Stroop, Żydowska dzielnica mieszkaniowa w Warszawie już nie istnieje!, przekł. B. Wysocka, oprac. A. Żbikowski, Warszawa 2009, s. 34; s. 33 – A. Dzierżanowska, D. Pawłoś, Polacy na robotach przymusowych w Trzeciej Rzeszy (metody rekrutacji, sposób traktowania, liczebność), [w:] Polska 1939–1945. Straty osobowe i ofiary represji pod dwiema okupacjami, pod red. W. Materskiego i T. Szaroty, Warszawa 2009, s. 142–143; s. 34 – Ośrodek Karta, sygn. AW_III_618.35.03.08, s. 17; s. 35 – Relacja Stanisława Wicherkiewicza, ps. „Zawieja”, [w:] www.1944.pl/archiwum-historii-mowionej.html [dostęp: 26.03.2018]; s. 37 – D. Kaliński, Nocne życie Szczurów Tobruku. Bojowe patrole żołnierzy Brygady Karpackiej, [w:] ciekawostkihistoryczne.pl [dostęp: 26.03.2018]; s. 38 – Ostatni Rozkaz Dzienny Dowódcy Armii Krajowej, „Biuletyn Informacyjny”, 19.01.1945, nr 3 (317), s. 1; s. 41 – W. Grabowski, Podziemny rząd – Delegatura Rządu RP na Kraj – Walka Cywilna Polskiego Państwa Podziemnego, „Niepodległość i Pamięć”, 2015, nr 22/1 (49), s. 148; s. 42 – Do społeczeństwa wołyńskiego [Odezwa okręgowego delegata Rządu RP na Wołyniu Kazimierza Banacha do ukraińskich i polskich mieszkańców Wołynia], [b.m.] 1943, s. 4; s. 43 – Manifest Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego, „Rocznik Lubelski”, 1959, nr 2, s. 7–8, 10; s. 45 – http://www.unic.un.org.pl [dostęp: 06.02.2018]; s. 48, 49 – M. Dźwigał, F. Gańczak, Mur hańby, „Biuletyn IPN Pamięć.pl”, nr 11/2014, s. 41–42; s. 51 (tekst B) – T. Leszkowicz, „Przestało bić serce wodza ludzkości...”, 2013, [w:] histmag.org [dostęp: 09.02.2018]; s. 59, 63 (tekst 1 – Martin Luther King) – Wielkie mowy historii, t. 4, red. W. Władyka i in., Warszawa 2006, s. 43, 102; s. 60 – https://europa.eu/european-union/about-eu/symbols/europe-day/schuman-declaration_pl [dostęp: 21.02.2018]; s. 63 (tekst 2) – B. Friedan, Mistyka kobiecości, tłum. A. Wysokińska, „Res Publica Nowa”, R. 21, nr 4 (2008), s. 145; s. 69 – Sprawozdanie Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Strzelcach z akcji wyborczej w powiecie strzeleckim, 21 I 1947, [w:] wroclaw.ipn.gov.pl [dostęp: 26.03.2018]; s. 71 – M. Grzebałkowska, 1945. Wojna i pokój, Warszawa 2015, s. 88, 107; s. 73 – Obwieszczenie amnestii 1947 r., [w:] Polskie podziemie niepodległościowe 1944–1956. Teka edukacyjna IPN. Karty, oprac. A. Jaczyńska, S. Poleszak, Lublin 2015, nr 31; s. 73 – J. Światło, Za kulisami bezpieki i partii. Józef Światło ujawnia tajniki partii, reżymu i aparatu bezpieczeństwa, Kraków 1980, s. 30; s. 75 – Za spekulowanie zapałkami – obóz pracy, „Głos Narodu”, 27/28.04.1947, nr 99, s. 4; s. 77 – Czym był stalinizm? Dyskusja redakcyjna, rozm. M. Kula, P. Sowiński, B. Brzostek i B. Kubisz, 2011, [w:] www.mowiawieki.pl [dostęp: 26.03.2018]; s. 78 – Notatka w sprawie artykułów dotyczących Ministerstwa Handlu Zagranicznego zamieszczonych w „Po Prostu”, 4.06.1957, [w:] polona.pl [dostęp: 26.03.2018]; s. 80 – W. Bieńkowski, Motory i hamulce socjalizmu, [w:] J. Eisler, Polski rok [...], IPN – Monografie: tom 22, s. 116–117. s. 81 – P. Semka, Szczecińskie twarze. Stanisław Wądołowski: Na robotników z tankami?!, [w:] Polski grudzień 1970. Dodatek specjalny w 40. rocznicę buntu robotników i masakry w Gdańsku, Gdyni i Szczecinie, „Rzeczpospolita”, 13.12.2010, s. 3; s. 83 – Ośrodek Karta, sygn. AO IV/04.02.116: Oświadczenie KSS „KOR” z 18 listopada 1977 r., s. 2; Z księgi zapisów G.U.K.P.P.iW., s. 23; s. 83 – Partia dotrzymała słowa, „Wiadomości Fabryczne. Pismo Samorządu Robotniczego Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego „PZL” w Rzeszowie”, 1975, r. 24, nr 34 (8 grudnia), s. 2–3; s. 85 – A.L. Sowa, Historia polityczna Polski 1944–1991, Kraków 2011, s. 159; s. 86 – Ustawa z dnia 2 lipca 1947 r. o Planie Odbudowy Gospodarczej, Dz.U. 1947 nr 53 poz. 285, [w:] prawo.sejm.gov.pl [dostęp: 26.03.2018]; s. 86 – Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej uchwalona przez Sejm Ustawodawczy w dniu 22 lipca 1952 r., Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232, [w:] prawo.sejm.gov.pl [dostęp: 26.03.2018]; s. 86 – Ustawa z dnia 10 lutego 1976 r. o zmianie Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, Dz.U. 1976 nr 5 poz. 29, [w:] prawo.sejm.gov.pl [dostęp: 26.03.2018]; s. 86 – List 34, [w:] list34.muzeumliteratury.pl [dostęp: 27.03.2018]; s. 88 – „Komunikat KOR”, nr 2, 10.10.1976, s. 1; s. 89 – Odbiór sprawozdania z wizyty papieża nadanego w Wieczorze z dziennikiem w środę 6 czerwca 1979, OBOPiSP, Warszawa 1979, s. 1–3; s. 91 – Sprawy gospodarcze w dokumentach pierwszej Solidarności. Tom I: 16 sierpnia 1980 – 30 czerwca 1981, oprac. J. Luszniewicz, A. Zawistowski, Warszawa 2014, s. 68–69; s. 93 – Kodeks okupacyjny, [w:] Teki edukacyjne IPN: Stan wojenny. Karty, oprac. B. Kopka i in., Warszawa 2002, nr 44; s. 94 – Akta operacji „Medium”, k. 2v, [w:] www.orangealternativemuseum.pl [dostęp: 26.03.2018]; s. 95 (tekst A) – W. „Major” Fydrych, Żywoty mężów pomarańczowych, Wrocław–Warszawa 2002, s. 147; s. 95 (tekst B) – K. Skiba, Happeningi Pomarańczowej Alternatywy – próba dokumentacji działań, praca magisterska przygotowana w Instytucie Teorii Literatury, Teatru i Filmu UŁ, Łódź 1989, s. 12–13, [w:] www.orangealternativemuseum.pl [dostęp: 27.03.2018]; s. 97 – Ośrodek Karta, sygn. AO III/12K.01.22, J. Kuroń, Pierestrojka widziana znad Wisły [szkic bez daty], s. 3–4; s. 100 – G. Waligóra, Komitet Obrony Robotników, „Biuletyn IPN”, 2011, nr 4 (125), s. 42; s. 101 – Protokół porozumienia zawartego przez Komisję Rządową i Międzyzakładowy Komitet Strajkowy w dniu 31 sierpnia 1980 roku w Stoczni Gdańskiej, [w:] www.wszechnica.solidarnosc.org.pl [dostęp: 27.03.2017]; s. 103 – S. Plokhy, Ostatnie imperium. Historia upadku Związku Sowieckiego, tłum. Ł. Witczak, Kraków 2015; s. 105 – Rozpad ZSRR i jego konsekwencja dla Europy i świata, część IV, pod red. A. Jach i M. Kuryłowicza, Kraków 2012, s. 8; s. 111 – Dz.U. [...] nr 78 poz. 483, [w:] prawo.sejm.gov.pl [dostęp: 26.03.2018]; s. 112 – ago/ tst/ ls, 23 lata temu [...], [w:] dzieje.pl [dostęp: 13.03.2018]; s. 115 – Z.J. Stańczyk, Globalizacja, nierówności i wzrost gospodarczy, „Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy”, z. 6, cz. 1, 2005, s. 390, [w:] ur.edu.pl [dostęp: 13.03.2018]; s. 117 – J. Jancz, M. Dublaga, Klimat barierą rozwoju globalnego Południa, s. 6–8, [w:] www.academia.edu [dostęp: 19.03.2018]; s. 120 – G. Ritzer, Makdonaldyzacja społeczeństwa: wydanie na nowy wiek, tłum. L. Stawowy, Warszawa 2005, s. 22.

122

Zdajesz egzamin ósmoklasisty? Sięgnij po repetytoria i arkusze Nowej Ery! JĘZYK POLSKI

· MATEMATYKA · JĘZYK ANGIELSKI

REPETYTORIA Zawierają niezbędną teorię, wskazówki i zadania typu egzaminacyjnego. Pomagają krok po kroku wyćwiczyć umiejętności sprawdzane na egzaminie.

ARKUSZE Pozwalają oswoić się z formą egzaminu, sprawdzić poziom przygotowania i wypracować skuteczne strategie egzaminacyjne.

Zeszyt ćwiczeń skorelowany z podręcznikiem Wczoraj i dziś dla klasy 8 zawiera różnorodne zadania dostosowane do potrzeb i możliwości uczniów, ułatwiające utrwalenie wiedzy oraz przygotowanie do sprawdzianów. Stopniowanie trudności zadań

Kształcenie najważniejszych umiejętności

Na dobry początek łatwe ćwiczenia wprowadzające w temat lekcji.

Ćwiczenia odwołujące się do tekstów źródłowych, map czy ilustracji, pozwalające rozwijać umiejętności analizowania i intepretowania źródeł historycznych.

Polecenia oznaczone gwiazdką służące do poszerzania wiedzy z danego tematu.

Zainteresowanie przedmiotem

Przygotowanie do sprawdzianów

Tajemnice minionego wieku ćwiczenia dla zainteresowanych najciekawszymi zagadnieniami historycznymi.

Sprawdź, czy potrafisz zadania podsumowujące po każdym rozdziale.

Korzystam z informacji interesujące treści połączone z zadaniami dostępne pod kodem QR.

Rozwiąż dodatkowe zadanie docwiczenia.pl Kod: H8XMMK

Dodatkowe materiały – oglądaj, pobieraj, drukuj.

www.nowaera.pl

Zeskanuj kod QR, który znajdziesz wewnątrz zeszytu ćwiczeń, lub wpisz kod na docwiczenia.pl.

[email protected]

infolinia: 801 88 10 10, 58 721 48 00
Historia, „Wczoraj i dziś” 8, zeszyt ćwiczeń

Related documents

32 Pages • 9,624 Words • PDF • 6.3 MB

3 Pages • 860 Words • PDF • 396 KB

5 Pages • 1,552 Words • PDF • 302.8 KB

25 Pages • 1,388 Words • PDF • 1.7 MB

5 Pages • 902 Words • PDF • 446.4 KB

241 Pages • 31,652 Words • PDF • 47.3 MB

24 Pages • 4,663 Words • PDF • 7.6 MB

36 Pages • 4,746 Words • PDF • 5.6 MB

105 Pages • 49,119 Words • PDF • 60 MB

8 Pages • 1,885 Words • PDF • 89.5 KB

3 Pages • 604 Words • PDF • 140.6 KB

46 Pages • 9,847 Words • PDF • 2.4 MB