Ir-16 Instrukcja o przewozie towarów niebezpiecznych (PLK) (31.03.2015)

31 Pages • 9,937 Words • PDF • 1.1 MB
Uploaded at 2021-09-24 09:57

This document was submitted by our user and they confirm that they have the consent to share it. Assuming that you are writer or own the copyright of this document, report to us by using this DMCA report button.


Załącznik do zarządzenia nr 13/2015 Zarządu PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z dnia 31 marca 2015

Instrukcja o postępowaniu przy przewozie koleją towarów niebezpiecznych

Ir-16

Warszawa, 2015

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Regulacja wewnętrzna spełnia wymagania określone w ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1594, z późn. zm.) w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa ruchu kolejowego

Właściciel: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Wydawca: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Centrala Spółki Biuro Eksploatacji ul. Targowa 74, 03 - 734 Warszawa tel. (+48 22) 47 338 21, fax. (+48 22) 47 323 18 www.plk-sa.pl, e-mail: [email protected]

Wszelkie prawa zastrzeżone. Modyfikacja, wprowadzanie do obrotu, publikacja, kopiowanie i dystrybucja w celach komercyjnych, całości lub części przepisu bez uprzedniej zgody PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. – są zabronione

2

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

SPIS TREŚCI Rozdział 1. Postanowienia ogólne …………………………………………..................................... § 1. Przeznaczenie i zakres zastosowania instrukcji ……………………………………………. § 2. Definicje i używane skróty ………………………………………………………………..…… § 3. Przepisy dotyczące przewozu koleją towarów niebezpiecznych ……………………....... § 4. Władze właściwe w sprawach związanych z przewozem towarów niebezpiecznych….. § 5. Określenie i klasyfikacja towarów niebezpiecznych ………………………….………...….. § 6. Towary niebezpieczne wysokiego ryzyka (TWR) …………………………………..…...…. § 7. Odpady niebezpieczne ……………………………………………………………..……….... § 8. Warunki techniczne dla torów do awaryjnego odstawiania uszkodzonych wagonów kolejowych przewożących towary niebezpieczne…………………………..…… Rozdział 2. Postępowanie przy przyjęciu do przewozu towarów niebezpiecznych…………. § 9. Zasady znakowania jednostek transportowych..……………………………………………. § 10. Nalepki ostrzegawcze i inne oznakowania ………………………………………………….. § 11. Zasady pakowania i ładowania towarów niebezpiecznych razem………………………… § 12. Zasady wypełniania i przekazywania dokumentów związanych z przewozem towarów niebezpiecznych oraz postępowanie po ich otrzymaniu ……………………….. § 13. Obowiązki przewoźnika kolejowego przy przyjęciu przesyłki z towarem niebezpiecznym ………………………………………………………………………………….. Rozdział 3. Postępowanie przy przewozie towarów niebezpiecznych………………………….. Zasady zestawiania pociągów z wagonami zawierającymi towary niebezpieczne ……….... § 14. Technika wykonywania manewrów z wagonami zawierającymi towary niebezpieczne….... § 15. § 16. Dozorowanie przesyłek towarów niebezpiecznych ……………........................................ Postępowanie przy przewozie towarów niebezpiecznych, w tym TWR ..……….………. § 17. Przewóz próżnych, nieoczyszczonych jednostek transportowych po towarach § 18. niebezpiecznych …………………………………………...................................................... § 19. Przewozy kolejowo-drogowe …………………………………………………………………. § 20. Postępowanie z przesyłką towarów niebezpiecznych na stacji przeznaczenia…………. § 21. Czynności kontrolne i sprawdzające ……………………………………………………….... § 22. Postanowienia uzupełniające …………………………………………………………………. Rozdział 4. Postępowanie w przypadku awarii lub zdarzenia ……………………………………. § 23. Wewnętrzne plany awaryjne dla stacji rozrządowych ……………................................... § 24. Alarmowanie i powiadamianie o zdarzeniu ………………………………………………….. § 25. Prowadzenie działań ratowniczych …………………………………………………………… § 26. Badanie okoliczności i przyczyn zdarzenia ………………………………………………….. § 27. Kryteria sporządzania raportu ze zdarzenia …………………………………………………. Rozdział 5. Szkolenie i obowiązki doradcy …………………………………………………………... § 28. Szkolenie w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych ………………………………... § 29. Doradca do spraw bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych………………. Zmiany i uzupełnienia …………………………………………………………………………………..... Załącznik: Schemat przepływu informacji w procesie przewozu towarów niebezpiecznych wysokiego ryzyka (TWR).………………………………………………………………………………....

3

4 4 4 5 6 6 7 9 9 10 10 13 18 19 19 20 20 21 21 22 24 24 24 25 25 26 26 26 27 27 27 28 28 28 30 31

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Rozdział 1. Postanowienia ogólne § 1. Przeznaczenie i zakres zastosowania instrukcji 1. Postanowienia zawarte w niniejszej instrukcji mają na celu ustalenie jednolitego sposobu postępowania wszystkich uczestników przewozu towarów niebezpiecznych na liniach kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. oraz zapobieganie sytuacjom stwarzającym powstanie zagrożeń dla ludzi i środowiska wynikających z tego procesu. 2. W ruchu granicznym postanowienia dotyczące powiadamiania niebezpiecznych regulują miejscowe porozumienia graniczne.

o

przewozie

towarów

3. Postanowienia dotyczące procesu przewozu towarów niebezpiecznych wynikają z: 1) Regulaminu dla międzynarodowego przewozu koleją towarów niebezpiecznych (RID); 2) Załącznika 2 do Umowy o międzynarodowej kolejowej komunikacji towarowej (SMGS); 3) krajowych uregulowań prawnych i przepisów wewnętrznych PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. § 2. Definicje i używane skróty 1. ADR – Umowa europejska o międzynarodowym przewozie drogowym towarów niebezpiecznych włącznie z umowami specjalnymi. 2. Centrum Zarządzania Ruchem Kolejowym – jednostka organizacyjna PKP PLK S.A. 3. Doradca – doradca do spraw bezpieczeństwa przewozu koleją towarów niebezpiecznych. 4. Ekspozytura – Ekspozytura Zarzadzania Ruchem Kolejowym, komórka organizacyjna w Centrum Zarządzania Ruchem Kolejowym. 5. Jednostka transportowa – wagon, wagon–cysterna, wagon–bateria, pojazd–cysterna, pojazd– bateria, cysterna przenośna, cysterna odejmowalna, kontener, kontener–cysterna, nadwozie wymienne, nadwozie wymienne–cysterna, wieloelementowy kontener do gazu (MEGC). 6. Numer UN – międzynarodowy czterocyfrowy numer towaru niebezpiecznego. 7. Odległość ochronna – odległość zmierzona pomiędzy tarczami zderzaków lub ścianami czołowymi kontenerów wielkich i wynosząca co najmniej 18 m lub odpowiadająca dwóm wagonom dwuosiowym lub jednemu wagonowi cztero – lub więcej osiowemu. 8. Przewóz towarów niebezpiecznych – przemieszczanie towarów niebezpiecznych, z uwzględnieniem postojów koniecznych z punktu widzenia warunków transportu oraz z uwzględnieniem okresów wynikających z warunków ruchu, w których towary niebezpieczne znajdują się w jednostce transportowej przed, podczas i po przemieszczeniu. 9. Przewoźnik kolejowy – przedsiębiorca, który na podstawie licencji wykonuje przewozy kolejowe lub świadczy usługę trakcyjną. 10. PKP PLK S.A. – PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. 11. Plan zapewnienia bezpieczeństwa - plan zapewnienia bezpieczeństwa przy przewozie koleją towarów niebezpiecznych wysokiego ryzyka. 12. Regulamin przydzielania tras pociągów – regulamin przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych w ramach rozkładu jazdy. 13. RID – Regulamin dla międzynarodowego przewozu koleją towarów niebezpiecznych. 14. SOK – Straż Ochrony Kolei, jednostka organizacyjna PKP PLK S.A. 15. SEPE – System Ewidencji Pracy Eksploatacyjnej. 16. SWDR – System Wspomagania Dyżurnego Ruchu. 17. Tor do awaryjnego odstawiania – tor wyznaczony w regulaminie technicznym posterunku ruchu przeznaczony do usuwania awarii w wagonach z przesyłkami zawierającymi towar niebezpieczny. 18. Towary niebezpieczne – materiały lub przedmioty, których przewóz transportem kolejowym jest zabroniony, albo dopuszczony na ściśle określonych warunkach, zawartych w przepisach szczególnych tj. w RID/Zał. 2 do SMGS.

4

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. 19. TWR – towary niebezpieczne wysokiego ryzyka zgodnie z działem 1.10 RID/Zał.2 do SMGS. 20. Uczestnicy przewozu koleją towarów niebezpiecznych – zarządca infrastruktury kolejowej, przewoźnik kolejowy, nadawca i odbiorca towarów niebezpiecznych oraz inne podmioty wymienione w dziale 1.4 RID/Zał. 2 do SMGS, biorące udział w przewozie koleją towarów niebezpiecznych. 21. UTK – Prezes Urzędu Transportu Kolejowego. 22. Zał. 2 do SMGS – Załącznik 2 „Przepisy o przewozie towarów niebezpiecznych” do Umowy o międzynarodowej kolejowej komunikacji towarowej (SMGS). 23. Zarządca infrastruktury kolejowej – podmiot wykonujący działalność polegającą na zarządzaniu infrastrukturą kolejową na zasadach określonych w ustawie o transporcie kolejowym. 24. Zdarzenie – poważny wypadek, wypadek, incydent na liniach kolejowych. § 3. Przepisy dotyczące przewozu koleją towarów niebezpiecznych W procesie przewozu towarów niebezpiecznych obowiązują postanowienia przepisów: 1) ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (tekst jednolity Dz. U. 2012 r. poz. 1173 z późniejszymi zmianami); 2) ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo atomowe (tekst jednolity Dz. U. 2012 r. poz. 264 z późniejszymi zmianami); 3) ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (tekst jednolity Dz. U. 2013 r. poz. 963 z późniejszymi zmianami); 4) ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 z późniejszymi zmianami); 5) ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 z późniejszymi zmianami); 6) ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 1594 z późniejszymi zmianami); 7) ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2011 r. Nr 227, poz. 1367 z późniejszymi zmianami); 8) rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2005 r. w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. z 2005 r. Nr 172, poz. 1444 z późniejszymi zmianami); 9) rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 2 listopada 2006 r. w sprawie dokumentów, które powinny znajdować się w pojeździe kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 9, poz. 63); 10) rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie poważnych wypadków, wypadków i incydentów na liniach kolejowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 89, poz. 593); 11) Regulamin dla międzynarodowego przewozu koleją towarów niebezpiecznych (RID) - będący Załącznikiem C do Konwencji o międzynarodowym przewozie kolejami (COTIF); 12) Załącznik 2 „Przepisy o przewozie towarów niebezpiecznych” do Umowy o międzynarodowej kolejowej komunikacji towarowej (SMGS); 13) Ir-1 (R-1) Instrukcja o prowadzeniu ruchu pociągów; 14) Ir-8 Instrukcja o postępowaniu w sprawach poważnych wypadków, wypadków, incydentów oraz trudności eksploatacyjnych na liniach kolejowych; 15) Ir-9 Instrukcja o technice wykonywania manewrów; 16) Ir-13 Instrukcja dla dyspozytora zarządcy infrastruktury kolejowej; 17) Ir-15 Instrukcja o kolejowym ratownictwie technicznym; 18) Ir-3 (R-9) Instrukcja o sporządzaniu regulaminów technicznych.

5

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. § 4. Władze właściwe w sprawach związanych z przewozem towarów niebezpiecznych 1. Pod pojęciem władza właściwa należy rozumieć organy władzy państwowej lub inne jednostki upoważnione na podstawie przepisów prawa krajowego do wykonywania odpowiednich czynności administracyjnych w sprawach związanych z przewozem towarów niebezpiecznych, np. w sprawach klasyfikacji towarów niebezpiecznych, badania i dopuszczania do przewozu opakowań dla towarów niebezpiecznych, wagonów-cystern, kontenerów-cystern, itp. 2. W sprawach kontroli bezpieczeństwa przewozu koleją towarów niebezpiecznych władzą właściwą jest Prezes Urzędu Transportu Kolejowego (UTK). 3. W zakresie badań, klasyfikacji, warunków dopuszczenia do przewozu towarów niebezpiecznych oraz warunków technicznych i badań opakowań towarów niebezpiecznych, władzą właściwą jest minister właściwy do spraw gospodarki. 4. W zakresie warunków przewozu materiałów promieniotwórczych (klasa 7) władzą właściwą jest Prezes Państwowej Agencji Atomistyki (PAA). 5. W zakresie badania i dopuszczenia do przewozu zbiorników wagonów-cystern (w tym wagonówbaterii przystosowanych do przewozu zestawu wiązek butli) i kontenerów-cystern, wieloelementowych kontenerów do gazu (MEGC), opakowań do przewozu gazów (klasa 2), badań okresowych dużych pojemników do przewozu luzem (DPPL) oraz w sprawach świadectw doradcy ds. bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych władzą właściwą jest Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego (TDT). 6. Nadzór nad przewozem towarów niebezpiecznych sprawuje minister właściwy ds. transportu. 7. W sprawach warunków przewozu materiałów zakaźnych władzą właściwą jest minister właściwy ds. zdrowia. § 5. Określenie i klasyfikacja towarów niebezpiecznych 1. Towary niebezpieczne stanowią materiały i przedmioty, które ze względu na właściwości fizyczne, chemiczne lub biologiczne, stwarzają potencjalne zagrożenie bezpieczeństwa w przypadku niewłaściwego obchodzenia się z nimi w czasie przewozu lub w przypadkach zaistnienia zdarzenia, mogące powodować śmierć, zagrożenie zdrowia, zniszczenie środowiska naturalnego lub dóbr materialnych. 2. Klasyfikacja towarów niebezpiecznych polega na zaliczeniu danego materiału lub przedmiotu z materiałem do właściwej klasy oraz grupy pakowania. Klasę towaru określa się na podstawie dominującego zagrożenia stwarzanego przez dany towar niebezpieczny, odpowiadający kryterium klasyfikacyjnemu dla danej klasy. Klasy towarów niebezpiecznych wg RID/Zał.2 do SMGS są następujące: Klasa 1 Materiały wybuchowe i przedmioty z materiałem wybuchowym Klasa 2 Gazy Klasa 3 Materiały ciekłe zapalne Klasa 4.1 Materiały stałe zapalne, materiały samoreaktywne oraz materiały stałe wybuchowe odczulone Klasa 4.2 Materiały samozapalne Klasa 4.3 Materiały wydzielające w zetknięciu z wodą gazy zapalne Klasa 5.1 Materiały utleniające Klasa 5.2 Nadtlenki organiczne Klasa 6.1 Materiały trujące Klasa 6.2 Materiały zakaźne Klasa 7 Materiały promieniotwórcze Klasa 8 Materiały żrące Klasa 9 Różne materiały i przedmioty niebezpieczne.

6

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. 3. Zgodnie z RID/Zał.2 do SMGS dla towarów klas: 3, 4.1 (oprócz materiałów samoreaktywnych), 4.2, 4.3, 5.1, 6.1, 8 i 9 przypisane mogą być następujące grupy pakowania określające stopień zagrożenia: 1)

grupa pakowania I – materiały stwarzające duże zagrożenie;

2)

grupa pakowania II – materiały stwarzające średnie zagrożenie;

3)

grupa pakowania III – materiały stwarzające małe zagrożenie.

4. Na podstawie właściwości fizyko-chemicznych towarom (poza klasą 1 i 7) przydzielono kody klasyfikacyjne złożone z liter o następującym znaczeniu: kod

Znaczenie

kod

Znaczenie

A

gazy duszące

P

nadtlenki organiczne

C

materiały żrące

S

materiały samozapalne

D

materiały wybuchowe, odczulone

SR

materiały samoreaktywne

F

materiały zapalne

T

materiały trujące

I

materiały zakaźne

W

materiały wydzielające w zetknięciu z wodą gazy zapalne

O

materiały utleniające

M

inne materiały niebezpieczne

Jeżeli towar posiada więcej właściwości niebezpiecznych, to jego kod klasyfikacyjny jest kombinacją wyżej wymienionych kodów, np. materiał trujący zapalny żrący – kod klasyfikacyjny TFC. 5. Poszczególnym towarom niebezpiecznym w różnych klasach zostały przyporządkowane numery UN. Wszystkie pozycje towarów niebezpiecznych wymienione są w dziale 3.2 tabela A RID/Zał. 2 do SMGS w porządku numerycznym według ich numerów UN. Tabela ta zawiera informacje dotyczące wymienionych towarów, takie jak: nazwa, klasa, grupy pakowania, numer wzoru nalepki ostrzegawczej, przepisy dotyczące pakowania i przewozu, numer zagrożenia. 6. Pod określeniem „i.n.o.” (inaczej nie określone) występują pozycje zbiorcze, pod które mogą być zakwalifikowane materiały, mieszaniny, roztwory lub przedmioty, posiadające niebezpieczne właściwości odpowiadające określonej klasie, kodowi klasyfikacyjnemu i grupie pakowania, i nie są wymienione z nazwy w dziale 3.2 tabela A RID/Zał. 2 do SMGS. Dla materiałów i przedmiotów „i.n.o.” skierowanych do przewozu po raz pierwszy, wymagane jest przeprowadzenie procedury klasyfikacyjnej wykonanej i zatwierdzonej przez władzę właściwą, na podstawie metod określonych w odrębnych przepisach. 7. Towarów niebezpiecznych, dla których nie została zakończona procedura klasyfikacji nie wolno przyjmować do przewozu. Wyjątek stanowi przewóz próbek do dalszego badania, które winny być sklasyfikowane tymczasowo do danej klasy, oficjalnej nazwy przewozowej i numeru UN. § 6. Towary niebezpieczne wysokiego ryzyka (TWR) 1. Towary niebezpieczne wysokiego ryzyka jest to grupa towarów wyodrębniona z towarów niebezpiecznych, które użyte niezgodnie ze swoim przeznaczeniem, tj. do celów terrorystycznych mogą spowodować poważne skutki, takie jak liczne ofiary, masowe zniszczenia lub szczególnie w przypadku klasy 7, masowe zakłócenia społeczno – gospodarcze.

7

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Do towarów niebezpiecznych wysokiego ryzyka (TWR) zalicza się towary wymienione poniżej, jeżeli są przewożone w ilościach większych niż określone w tabeli.

Klasa

Podklasa

Ilość Materiał lub przedmiot

Cysterna (litry)c)

Luzem (kg)d)

Sztuka przesyłki (kg)

1.1

materiały wybuchowe i przedmioty z materiałem wybuchowym

a)

a)

0

1.2

materiały wybuchowe i przedmioty z materiałem wybuchowym

a)

a)

0

1.3

materiały wybuchowe i przedmioty z materiałem wybuchowym grupy zgodności C

a)

a)

0

1.4

materiały wybuchowe i przedmioty z materiałem wybuchowym UN 0104, 0237, 0255, 0267, 0361, 0365, 0366, 0440, 0441, 0455, 0456 i 0500

a)

a)

0

1.5

materiały wybuchowe lub przedmioty z materiałem wybuchowym

0

a)

0

3000

a)

b)

0

a)

0

3000

a)

b)

materiały ciekłe wybuchowe odczulone

0

a)

0

4.1

materiały wybuchowe odczulone

a)

a)

0

4.2

materiały grupy pakowania I

3000

a)

b)

4.3

materiały grupy pakowania I

3000

a)

b)

materiały utleniające ciekłe grupy pakowania I

3000

a)

b)

nadchlorany, azotan amonu, nawozy zawierające azotan amonu i azotan amonu jako emulsja, zawiesina lub żel

3000

3000

b)

1

gazy zapalne (kody klasyfikacyjne zawierające tylko literę F) 2

gazy trujące (kody klasyfikacyjne zawierające litery T, TF, TC, TO, TFC lub TOC), za wyjątkiem pojemników aerozolowych materiały ciekłe zapalne grupy pakowania I lub II

3

5.1

6.1

materiały trujące grupy pakowania I

0

a)

0

6.2

materiały zakaźne kategorii A (UN 2814 i 2900 za wyjątkiem materiałów zwierzęcych)

a)

0

0

3000

a)

b)

8

materiały żrące grupy pakowania I

a)

nie dotyczy;

b)

niezależnie od ilości, przepisów 1.10.3 RID/Zał.2 do SMGS nie stosuje się;

c)

wartość podana w tej kolumnie obowiązuje tylko wtedy, jeżeli przewóz w cysternie jest dopuszczony zgodnie z działem 3.2 tabela A kolumna 10 lub 12 RID/Zał. 2 do SMGS. Dla materiałów niedopuszczonych do przewozu w cysternie, informacja w tej kolumnie nie obowiązuje;

d)

wartość podana w tej kolumnie obowiązuje tylko wtedy, jeżeli przewóz luzem jest dopuszczony zgodnie z działem 3.2 tabela A kolumna 10 lub 17 RID/Zał. 2 do SMGS. Dla materiałów niedopuszczonych do przewozu luzem, informacja w tej kolumnie nie obowiązuje.

Uwaga: 

„0” oznacza, że dana przesyłka jest TWR również w przypadku przewozu próżnych nieoczyszczonych jednostek transportowych.



Zasady zaliczania towarów klasy 7 do TWR podane są w dziale 1.10 RID/Zał. 2 i nie są ujęte w niniejszej instrukcji.

8

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. 2. RID/Zał. 2 do SMGS w dziale 1.10 nakłada na wszystkich uczestników przewozu obowiązek sporządzenia „Planu zapewnienia bezpieczeństwa” oraz przeprowadzenia niezbędnego szkolenia personelu biorącego udział w procesie przewozu tej grupy towarów. 3. Każdy plan, o którym mowa w ust. 2 powinien zawierać co najmniej następujące elementy: 1) przydział odpowiedzialności, w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa, osobom posiadającym kompetencje, kwalifikacje i wymagane uprawnienia; 2) wykaz towarów niebezpiecznych wysokiego ryzyka przewożonych na terenie objętym planem; 3) opis wykonywanych działań i wynikających z nich zagrożeń (włącznie z postojami, przemieszczaniem i zmianą środka transportu); 4) opis przedsięwzięć podejmowanych dla zmniejszenia zagrożenia bezpieczeństwa stosownie do obowiązków, w tym: a) szkolenie, b) działania w przypadku podwyższonego zagrożenia, c) weryfikacja nowo zatrudnianego personelu, d) praktyki eksploatacyjne, w tym wybór tras i miejsc postoju; 5) procedury powiadamiania i przeciwdziałania zagrożeniom; 6) procedury oceny, okresowego sprawdzania i aktualizacji planów; 7) ochrona informacji przewozowych zawartych w planie; 8) działania mające na celu zabezpieczenie dostępu do informacji o przewozie TWR wyłącznie tym pracownikom, których obowiązki tego wymagają. 4. Procedury eksploatacyjne, w tym przekazywanie informacji o TWR oraz powiadamiania o zdarzeniach związanych z bezpieczeństwem przewozu tych towarów powinny być zawarte w opracowanych „Planach zapewnienia bezpieczeństwa”. 5. W PKP PLK S.A. do sporządzania „Planów zapewnienia bezpieczeństwa” zobowiązane są zakłady linii kolejowych i Centrum Zarządzania Ruchem Kolejowym. 6. Aktualizacji planu należy dokonywać sukcesywnie, tj. każdorazowo po zaistnieniu zmiany mającej wpływ na realizację postanowień zawartych w planie. 7. Praktyczne sprawdzenie realizacji postanowień zawartych w planie zapewnienia bezpieczeństwa należy dokonywać zgodnie z przyjętymi procedurami, jednak nie rzadziej niż co 2 lata. § 7. Odpady niebezpieczne 1. Odpady niebezpieczne są to materiały, roztwory, mieszaniny lub przedmioty, które nie są przewidziane do bezpośredniego zastosowania i wykazują co najmniej jedną spośród właściwości niebezpiecznych. Właściwości powodujące, że odpady są odpadami niebezpiecznymi określa załącznik nr 3 do ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. 2. Zgodnie z ustawą o odpadach, transport odpadów niebezpiecznych odbywa się z zachowaniem przepisów obowiązujących przy transporcie towarów niebezpiecznych, co jest równoznaczne ze stosowaniem w tych przypadkach przepisów RID/Zał. 2 do SMGS. § 8. Warunki techniczne dla torów do awaryjnego odstawiania uszkodzonych wagonów kolejowych przewożących towary niebezpieczne 1. Na stacjach granicznych, rozrządowych i manewrowych uczestniczących w przewozie towarów niebezpiecznych, na których można spełnić warunki określone w ust. 4 pkt 2, należy wyznaczyć i wskazać w regulaminie technicznym posterunku ruchu tor do awaryjnego odstawiania uszkodzonych wagonów przewożących towary niebezpieczne. Na stacjach granicznych z torami normalnymi (1435 mm) i szerokimi (1520/1524 mm) należy wyznaczyć tor do awaryjnego odstawiania uszkodzonych wagonów dla każdej szerokości toru. 2. Tor do awaryjnego odstawiania wagonów jest przeznaczony do usuwania awarii w wagonach lub w innych zastosowanych opakowaniach zawierających towary niebezpieczne.

9

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. 3. Tor do awaryjnego odstawiania uszkodzonych wagonów kolejowych przewożących towary niebezpieczne powinien spełniać następujące warunki techniczne: 1) minimum 60 m długości użytecznej; 2) wymagane parametry nawierzchni kolejowej określone w przepisach rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 1998 r. Nr 151, poz. 987 z późn. zm.); 3) posiadać izolację zabezpieczającą przed prądami błądzącymi zgodną z wymaganiami określonymi w Polskich Normach dotyczących izolacji zabezpieczającej przed prądami błądzącymi wywołanymi przez trakcję elektryczną prądu stałego; 4) nie może znajdować się pod siecią trakcyjną. 4. Na torze tym należy wyznaczyć stanowisko postojowe do awaryjnego odstawiania uszkodzonych wagonów kolejowych przewożących towary niebezpieczne, które powinno spełniać następujące warunki: 1) mieć co najmniej 35 m długości; 2) być zlokalizowane w odległości nie mniejszej niż: a) 50 m od obiektów użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych, b) 30 m od obiektów budowlanych innych niż określone lit. a, c) 25 m od osi toru głównego zasadniczego lub szlakowego, d) 15 m od osi najbliższego toru z siecią trakcyjną, e) 10 m od rowów, studzienek i urządzeń melioracyjnych; 3) być wyposażone w instalację odgromową i uziemiającą zgodną z wymaganiami określonymi w Polskich Normach określających wymagania dla instalacji odgromowych i uziemiających; 4) posiadać zainstalowany wiatrowskaz; 5) być oznakowane tablicą informującą o położeniu stanowiska postojowego oraz znakami informującymi o zagrożeniu pożarem i usytuowaniu hydrantu zgodnymi z Polskimi Normami dotyczącymi znaków bezpieczeństwa; 6) posiadać czynny hydrant o wydajności co najmniej 10 dm 3/s; 7) mieć zapewniony dostęp do utwardzonego dojazdu umożliwiającego przejazd lub zawrócenie pojazdu; 8) posiadać uszczelnioną nawierzchnię zabezpieczającą przed niebezpiecznych do gruntu, wód powierzchniowych i gruntowych;

przenikaniem

towarów

9) być usytuowane poza zagłębieniami terenu; 10) być wyposażone w pałatkę geomembranową o wymiarach nie mniejszych niż 6 x 4 m wraz z linkami, zaopatrzoną w zaoczkowane otwory do podwieszania pod wagon, z miejscem zdeponowania na posterunku technicznym obsługującym ten tor. Rozdział 2. Postępowanie przy przyjęciu do przewozu towarów niebezpiecznych § 9. Zasady znakowania jednostek transportowych 1. Na każdej ścianie bocznej: 1) wagonów–cystern; 2) wagonów–baterii; 3) wagonów z cysternami odejmowalnymi; 4) wieloelementowych kontenerów do gazu (MEGC); 5) cystern przenośnych;

10

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. 6) nadwozi wymiennych; 7) nadwozia wymiennego–cysterny; 8) wagonów do przewozu towaru luzem; 9) kontenerów małych lub wielkich do przewozu towaru luzem; 10) wagonu lub kontenera przewożącego zapakowane materiały promieniotwórcze z jednym numerem UN, na warunkach używania wyłącznego, i bez innych materiałów niebezpiecznych; przewożących towar niebezpieczny musi być umieszczona tablica pomarańczowa. Tablica taka może być umieszczona także na wagonie, który zawiera sztuki przesyłki z tym samym towarem, stanowiące ładunek całowagonowy. 2. Obowiązek umieszczenia tablicy nieoczyszczonych, nieodkażonych materiałach niebezpiecznych.

pomarańczowej dotyczy również przewozu próżnych oraz nieodgazowanych jednostek transportowych po

3. Tablica pomarańczowa ma kształt prostokąta o wymiarach: 40 cm (podstawa) i 30 cm (wysokość). Brzegi tablicy powinny być obwiedzione pasem koloru czarnego o szerokości 15 mm. Wykonana może być w postaci: płyty metalowej, folii samoprzylepnej lub w innej formie pod warunkiem, że użyty materiał będzie odporny na działanie warunków atmosferycznych i zapewni trwałość oznaczenia. Numery zagrożenia i UN powinny składać się z czarnych cyfr o wysokości 100 mm i grubości linii 15 mm. - numer zagrożenia

- numer UN 4. Numer zagrożenia powinien być umieszczony w górnej części, zaś numer UN oznaczający dany towar, w dolnej części tablicy. Numery te powinny być oddzielone od siebie czarną poziomą linią o szerokości 15 mm przechodzącą przez środek tablicy. Numer zagrożenia dla materiałów klas od 2 do 9 składa się z dwóch lub trzech cyfr. Cyfry w numerze zagrożenia wskazują na: 2

- wydzielanie się gazu spowodowane ciśnieniem lub reakcją chemiczną;

3

- zapalność materiałów ciekłych (par) i gazów lub materiał ciekły samonagrzewający się;

4

- zapalność materiałów stałych lub materiał stały samonagrzewający się;

5

- działanie utleniające;

6

- działanie trujące lub niebezpieczeństwo zakażenia;

7

- działanie promieniotwórcze;

8

- działanie żrące;

9

- zagrożenie samorzutną gwałtowną reakcją.

Jeżeli zagrożenie materiału może być wystarczająco określone jedną cyfrą, wówczas po tej cyfrze stawia się zero: np. 20 – gaz duszący lub gaz nie wykazujący dodatkowego zagrożenia. Podwojenie pewnej cyfry wskazuje na nasilenie odpowiedniego zagrożenia: np. 33 – materiał ciekły, łatwo zapalny (temperatura zapłonu poniżej 23oC). Druga lub trzecia cyfra wskazuje na dodatkowe zagrożenie / zagrożenia: np. 263 – gaz trujący, zapalny.

11

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Jeżeli numer zagrożenia jest poprzedzony literą „X” oznacza to, że materiał reaguje niebezpiecznie z wodą: np. X886 – materiał silnie żrący trujący, który niebezpiecznie reaguje z wodą. Występuje jednak część numerów zagrożenia wymienionych w 5.3.2.3.2 RID, które posiadają specjalne znaczenie np.: 22 –

gaz skroplony schłodzony duszący;

323 – materiał ciekły zapalny, który reaguje z wodą i wydziela gazy zapalne; 333 –

materiał ciekły piroforyczny;

362 –

materiał ciekły zapalny trujący, który reaguje z wodą i wydziela gazy zapalne;

382 –

materiał ciekły zapalny żrący, który reaguje z wodą i wydziela gazy zapalne;

423 –

materiał stały, który reaguje z wodą i wydziela gazy zapalne lub materiał stały zapalny, który reaguje z wodą i wydziela gazy zapalne lub materiał stały samozapalny, który reaguje z wodą i wydziela gazy zapalne;

44 –

materiał stały zapalny, który w podwyższonej temperaturze znajduje się w stanie stopionym;

446 – materiał stały zapalny trujący, który w podwyższonej temperaturze znajduje się w stanie stopionym; 462 –

materiał stały trujący, który reaguje z wodą i wydziela gazy zapalne;

482 –

materiał stały żrący, który reaguje z wodą i wydziela gazy zapalne;

539 –

nadtlenek organiczny zapalny;

606 –

materiał zakaźny;

623 –

materiał trujący ciekły, który reaguje z wodą i wydziela gazy zapalne;

642 –

materiał trujący stały, który reaguje z wodą i wydziela gazy zapalne;

823 –

materiał żrący ciekły, który reaguje z wodą i wydziela gazy zapalne;

842 –

materiał żrący stały, który reaguje z wodą i wydziela gazy zapalne;

90 –

materiał zagrażający środowisku, różne niebezpieczne materiały;

99 –

różne materiały niebezpieczne, przewożone w stanie podgrzanym.

Dla materiałów i przedmiotów klasy 1, jako numery zagrożenia stosuje się kody klasyfikacyjne składające się z numeru podklasy i grupy zgodności: np. 1.1G – przedmiot stwarzający zagrożenie wybuchem masowym, zawierający zarówno materiał wybuchowy, jak i materiał oświetlający, zapalający, łzawiący lub dymotwórczy. 5. Pasy wyróżniające na cysternach. 1) Wagony kolei 1435 mm (5.3.5 RID). Wagony – cysterny przeznaczone dla przewozu gazów skroplonych, skroplonych schłodzonych lub rozpuszczonych, oznacza się nieodblaskowym pasem barwy pomarańczowej szerokości około 30 cm, który otacza zbiornik na wysokości osi podłużnej zbiornika. Jeśli w cysternie przewożony jest materiał niebezpieczny, dla którego nie jest wymagane oznaczenie cysterny pasem pomarańczowym, pas ten w czasie przewozu powinien być całkowicie zakryty.

12

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. 2) Wagony kolei 1520/1524 mm (5.3.5.1 i 5.3.5.2 Zał. 2 do SMGS) Wagony - cysterny oznacza się wzdłuż części cylindrycznej zbiornika na wysokości jego osi podłużnej, pasami o szerokości i o barwie zgodnie z poniższą tablicą: Nazwa towaru UN

Barwa pasa przewozowa

techniczna Szerokość pasa 30 cm

1005

AMONIAK

-

żółty

1017

CHLOR

-

ciemno-zielona

gazy zapalne z kodem klasyfikacyjnym 2F, 3F i 4F

-

czerwony

Szerokość pasa 50 cm 1079

DITLENEK SIARKI

bezwodnik siarkawy

1092

AKROLEINA STABILIZOWANA

-

1230

METANOL

-

1131

DISIARCZEK WĘGLA

-

1162

DIMETYLODICHLOROSILAN

-

1250

METYLOTRICHLOROSILAN

-

1649

MIESZANINA PRZECIWSTUKOWA DO PALIW SILNIKOWYCH

płyn etylowy

1325

MATERIAŁ STAŁY ZAPALNY ORGANICZNY, I.N.O.

kaprolaktam

1381

FOSFOR ŻÓŁTY

-

2304

NAFTALEN STOPIONY

-

2448

SIARKA STOPIONA

-

3082

MATERIAŁ ZAGRAŻAJĄCY ŚRODOWISKU CIEKŁY, I.N.O.

paraantracen

ciemno niebieska

Kwasy nieorganiczne ciekłe, mające kody klasyfikacyjne: C1, C3, CF1, CW1, CO1, CT1

-

żółta

czarna

pomarańczowa

zielona

czerwona

Wagony kolei 1520/1524 mm mogą mieć napisy w języku rosyjskim, a rozmieszczenie oznakowania i napisów powinno być zgodne z przepisami stosowanymi w kraju włączenia wagonu do eksploatacji. § 10. Nalepki ostrzegawcze i inne oznakowania 1. Nalepki ostrzegawcze umieszcza się na: 1) sztukach przesyłek; 2) dużych pojemnikach do przewozu luzem (DPPL); 3) opakowaniach dużych; 4) kontenerach małych. 2. Duże nalepki ostrzegawcze umieszcza się na obu ścianach bocznych: 1) wagonów - cystern; 2) wagonów - baterii; 3) wagonów z cysternami odejmowalnymi;

13

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. 4) wagonów do przewozu luzem; 5) innych rodzajów wagonów niż wymienione wyżej. 3. Duże nalepki ostrzegawcze umieszcza się na obu ścianach bocznych i obu ścianach czołowych: 1) wieloelementowych kontenerów do gazu (MEGC); 2) cystern przenośnych; 3) kontenerów-cystern; 4) kontenerów wielkich. 4. Nalepki powinny być odporne na oddziaływanie warunków atmosferycznych bez znaczącej utraty swojej jakości. Zamiast nalepek mogą być stosowane również trwale naniesione oznakowania odpowiadające dokładnie wzorom nalepek. 5. Nalepki ostrzegawcze należy umieszczać na wagonach w taki sposób, aby były dobrze widoczne podczas przewozu. 6. Wymiary nalepek: 1) dla opakowań nalepka ostrzegawcza – romb o boku minimum 100 mm; 2) dla wagonów i kontenerów duża nalepka ostrzegawcza – romb o boku minimum 250 mm (nalepki ostrzegawcze przeznaczone na wagony mogą być zmniejszone do wymiaru boków 150 x 150 mm). 7. Przesyłki z towarami niebezpiecznymi, przewożone różnymi rodzajami/systemami transportu, mogą być oznakowane zgodnie z przepisami obowiązującymi w danym rodzaju/systemie transportu. 8. Wzory nalepek ostrzegawczych (zgodnie z częścią 5 RID/Zał. 2 do SMGS):

Zagrożenie klasy 1 Materiały wybuchowe i przedmioty z materiałem wybuchowym

1.6 1

(Nr 1)

(Nr 1.4)

(Nr 1.5)

(Nr 1.6)

Podklasy 1.1, 1.2 i 1.3

Podklasa 1.4

Podklasa 1.5

Podklasa 1.6

** Nr podklasy - brak numeru, jeśli właściwość wybuchowa przedstawia zagrożenie dodatkowe * Grupa zgodności - brak grupy zgodności, jeśli właściwość wybuchowa przedstawia zagrożenie dodatkowe

14

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zagrożenie klasy 2 Gazy

(Nr 2.1)

(Nr 2.2)

Gazy zapalne

Gazy niepalne, nietrujące

(Nr 2.3) Gazy trujące

Zagrożenie klasy 3 Materiały ciekłe zapalne

(Nr 3)

Zagrożenie klasy 4.1 Materiały stałe zapalne, materiały samoreaktywne i materiały stałe wybuchowe odczulone

Zagrożenie klasy 4.2 Materiały samozapalne

(Nr 4.1)

(Nr 4.2)

15

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

Zagrożenie klasy 4.3 Materiały wytwarzające w zetknięciu z wodą gazy zapalne

(Nr 4.3)

Zagrożenie klasy 5.1 Materiały utleniające

Zagrożenie klasy 5.2 Nadtlenki organiczne

(Nr 5.1)

(Nr 5.2)

Zagrożenie klasy 6.2

Zagrożenie klasy 6.1 Materiały trujące

Materiały zakaźne

(Nr 6.1)

(Nr 6.2) Zagrożenie klasy 7 Materiały promieniotwórcze

(Nr 7A)

(Nr 7B)

(Nr 7C)

kategoria I-BIAŁA

kategoria II-ŻÓŁTA

kategoria III- ŻÓŁTA

16

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

(Nr 7D)

(Nr 7E)

Materiały promieniotwórcze (tylko duża nalepka)

Materiały rozszczepialne klasy 7

Zagrożenie klasy 8 Materiały żrące

Zagrożenie klasy 9 Różne materiały i przedmioty niebezpieczne

(Nr 8)

(Nr 9)

9. Strzałki kierunkowe. Opakowania kombinowane z opakowaniami wewnętrznymi zawierającymi materiały ciekłe, opakowania pojedyncze wyposażone w urządzenia odpowietrzające oraz naczynia kriogeniczne do przewozu gazów skroplonych schłodzonych powinny być oznakowane strzałkami kierunkowymi wskazującymi prawidłowy kierunek ustawienia przesyłki.

10. Znak dla materiałów podgrzanych.

17

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

11. Znak dla materiałów zagrażających środowisku.

12. Znak ostrzegawczy fumigacji.

13. Znak dla materiałów używanych podczas przewozu do chłodzenia lub klimatyzowania.

14. Znaki dotyczące manewrowania.

(Nr 13)

(Nr 15)

Ostrożnie przetaczać

Zakaz odrzutu i staczania

§ 11. Zasady pakowania i ładowania towarów niebezpiecznych razem 1. Szczegółowe zasady pakowania towarów niebezpiecznych zawarte są w dziale 4.1 RID/Zał. 2 do SMGS. 2. Pakowanie towarów niebezpiecznych do jednego opakowania powinno być realizowane z uwzględnieniem zakazu ładowania razem z innymi towarami, z którymi mogą reagować w sposób niebezpieczny. 3. Za reakcje niebezpieczne uważa się: 1) spalanie i/lub wydzielanie znacznej ilości ciepła; 2) wydzielanie zapalnych, duszących, utleniających i/lub trujących gazów;

18

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. 3) powstawanie materiałów żrących; 4) powstawanie materiałów niestabilnych; 5) niebezpieczny wzrost ciśnienia (tylko w odniesieniu do cystern). 4. Różne towary niebezpieczne pakowane razem do tego samego opakowania zewnętrznego powinny być oznakowane nalepkami ostrzegawczymi i oznakowane zgodnie z wymogami określonymi w RID/Zał.2 do SMGS. 5. Szczegółowe zasady załadunku towarów niebezpiecznych do jednego wagonu są zawarte w dziale 7.5 RID/Zał. 2 do SMGS. § 12. Zasady wypełniania i przekazywania dokumentów związanych z przewozem towarów niebezpiecznych oraz postępowanie po ich otrzymaniu 1. Przewoźnik towaru niebezpiecznego sporządza wykaz pojazdów kolejowych w składzie pociągu (wg wzoru określonego w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw transportu w sprawie dokumentów, które powinny znajdować się w pojeździe kolejowym), w rubryce określającej masę ładunku podaje w tonach masę ładunku niebezpiecznego, natomiast w rubryce uwagi podaje co najmniej numer zagrożenia oraz numer UN przewożonego towaru niebezpiecznego, a jeżeli jest to towar niebezpieczny wysokiego ryzyka dodatkowo skrót „TWR”. 2. W przypadku włączenia do składu pociągu wagonu próżnego nieoczyszczonego po towarze niebezpiecznym, w rubryce określającej masę ładunku należy wpisać znak „–” (minus) – pozostałe zapisy należy dokonać zgodnie z ust.1 (nie dotyczy przypadków wymienionych w 5.4.1.1.6.2.1 RID). 3. Przewoźnik towaru niebezpiecznego na stacji początkowej, stacji granicznej, stacji zmiany zestawienia, przed uruchomieniem pociągu przekazuje sporządzony wykaz pojazdów kolejowych w składzie pociągu: 1)

maszyniście pojazdu kolejowego z napędem;

2)

dyżurnemu ruchu PKP PLK S.A. wyznaczonego w regulaminie technicznym posterunku ruchu.

4. Jeżeli na stacji przeznaczenia ten sam pociąg lub jego skład z towarem niebezpiecznym (w tym z TWR) ma być wyprawiony wg. opracowanego dla niego nowego rozkładu jazdy tj. z innym numerem pociągu, ww. czynności należy przeprowadzić analogicznie jak na stacji początkowej. 5. Zarządca infrastruktury pozyskane z wykazu pojazdów kolejowych w składzie pociągu informacje ujawni tylko tym służbom, które wymagają tego w celach zapewnienia bezpieczeństwa, ochrony lub udzielania wsparcia w sytuacjach awaryjnych. 6. Zasady wypełniania dokumentów przewozowych tj. listów przewozowych dla przewozu towarów niebezpiecznych dotyczących nadawcy, przewoźnika i odbiorcy reguluje Dział 5.4 RID/Zał. 2 SMGS. § 13. Obowiązki przewoźnika kolejowego przy przyjęciu przesyłki z towarem niebezpiecznym 1. Przewoźnik ponosi pełną odpowiedzialność przed PKP PLK S.A. za wszelkie następstwa wynikające z przyjęcia do przewozu niewłaściwie nadanej przesyłki. 2. Przewoźnik powinien w szczególności: 1) sprawdzić, czy towary niebezpieczne nadawane do przewozu są dopuszczone do przewozu zgodnie z RID/Zał. 2 do SMGS; 2) upewnić się, że wymagana dokumentacja jest załączona do dokumentu przewozowego i kierowana dalej; 3) sprawdzić wzrokowo stan zamknięcia zaworów oraz czy wagony i ładunek nie mają widocznych usterek, wycieków lub pęknięć, braków w wyposażeniu itd.; 4) upewnić się, że nie upłynął termin następnego badania dla wagonów cystern, wagonów baterii, wagonów z odejmowalnymi zbiornikami, cystern przenośnych, kontenerów-cystern i MEGC, o ile szczegółowe postanowienia RID nie stanowią inaczej; 5) sprawdzić, czy wagony nie mają przekroczonej granicy obciążenia;

19

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. 6) upewnić się, że na wagonach umieszczono właściwe nalepki ostrzegawcze i inne wymagane oznakowania; 7) upewnić się, że maszynista posiada instrukcję pisemną wynikająca z RID/Zał. 2 do SMGS; 8) upewnić się, czy w kabinie maszynisty znajduje się wyposażenie określone w ww. instrukcji pisemnej oraz instrukcjach wewnętrznych przewoźnika kolejowego; 9) przekazać maszyniście informacje o znajdowaniu się w składzie pociągu towarów niebezpiecznych (w tym TWR). 3. Jeżeli przewoźnik zauważy niespełnienie któregokolwiek z wymagań, o których mowa w ust. 2, nie powinien podejmować się przewozu przesyłki do czasu usunięcia nieprawidłowości. 4. Przewoźnik przy przyjęciu przesyłki do przewozu jest odpowiedzialny za jej prawidłowy odbiór oraz za prawidłowo sporządzone i przekazane wraz z przesyłką dokumenty przewozowe jak i inne dokumenty związane z przewozem tej przesyłki. Rozdział 3. Postępowanie przy przewozie towarów niebezpiecznych § 14. Zasady zestawiania pociągów z wagonami zawierającymi towary niebezpieczne 1. Za zestawienie pociągu przewożącego towary niebezpieczne odpowiada przewoźnik. 2. Przesyłki towarów niebezpiecznych przewozi się pociągami towarowymi, wyjątek stanowią przesyłki ekspresowe, do których są dopuszczone tylko materiały i przedmioty wyraźnie przewidziane w dziale 3.2 RID tabela A kolumna 19 przez przepisy specjalne oznaczone kodem literowo-cyfrowym rozpoczynającym się literami „CE” i tylko w ilościach oraz na zasadach określonych w dziale 7.6 RID. 3. Wagony z towarami niebezpiecznymi oraz wagony próżne nieoczyszczone po tych towarach powinny być rozmieszczone w składzie pociągu zgodnie z przepisami wewnętrznymi przewoźnika wykonującego dany przewóz. 4. Przewóz wojskowych towarów niebezpiecznych odbywa się na podstawie odrębnych przepisów, z zastosowaniem zasad podanych w niniejszej instrukcji. 5. Przy przewozie wagonów z materiałami wybuchowymi lub przedmiotami z materiałami wybuchowymi należy stosować odległości ochronne wg zasad określonych w podrozdziale 7.5.3 Regulaminu RID, tj. każdy wagon lub kontener wielki załadowany materiałami lub przedmiotami klasy 1 i oznakowany dużymi nalepkami ostrzegawczymi nr 1, 1.5 lub 1.6 powinien być oddzielony odległością ochronną od wagonów lub kontenerów wielkich oznaczonych dużymi nalepkami nr 2.1, 3, 4.1, 4.2, 4.3, 5.1 lub 5.2. Odległości ochronnej nie mogą zapewniać wagony z ludźmi oraz wagony z otwartym źródłem ognia. 6. W pociągach, do których włączono wagony z towarem niebezpiecznym, ostatni i przedostatni pojazd kolejowy powinien mieć czynny hamulec zespolony. 7. Wagony załadowane materiałami wybuchowymi i przedmiotami z materiałami wybuchowymi powinny być sprzęgnięte ze sobą i z wagonami stanowiącymi odległości ochronne w taki sposób, aby zderzaki były naciśnięte. 8. Hamulce wagonów z materiałami wybuchowymi oraz hamulce wagonów znajdujących się bezpośrednio przed i za wagonami z materiałami wybuchowymi powinny być wyłączone. Hamulce tych wagonów nie muszą być wyłączone, jeżeli wagony te są wyposażone w łożyska toczne, mają blachy ochronne mocowane niebezpośrednio do podłogi, mocny i bezpieczny dach, szczelne ściany i podłogę oraz dobrze zamykające się drzwi i przewietrzniki. 9. Wagony cysterny, wagony-baterie i wagony załadowane kontenerami-cysternami, cysternami przenośnymi, nadwoziami wymiennymi – cysternami lub MEGC, do przewozu gazów klasy 2, powinny posiadać zestawy kołowe bezobręczowe (monoblokowe). 10. Jeżeli wagony z materiałami żrącymi lub trującymi, z gazami sprężonymi, skroplonymi albo rozpuszczonymi pod ciśnieniem są konwojowane, to wagon dla konwojenta powinien znajdować się przed wagonami z takim ładunkiem niebezpiecznym (patrząc w kierunku jazdy).

20

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. 11. Towary niebezpieczne zapalne w wagonach otwartych powinny być przykryte oponami, za wyjątkiem przypadków określonych w RID/Zał. 2 do SMGS. § 15. Technika wykonywania manewrów z wagonami zawierającymi towary niebezpieczne 1. Kierującym manewrami wagonów z towarem niebezpiecznym jest wyznaczony pracownik przewoźnika, zwany dalej „kierownikiem manewrów”. 2. Kierownik manewrów omawiając plan pracy manewrowej powinien poinformować drużynę manewrową i trakcyjną oraz dyżurnego ruchu PKP PLK S.A. o wykonywaniu manewrów wagonami z towarami niebezpiecznymi, w celu zachowania szczególnej ostrożności. 3. Przed rozpoczęciem manewrowania wagonami załadowanymi towarami niebezpiecznymi drużyna manewrowa winna sprawdzić czy: 1) okna, pokrywy, zawory, spusty są szczelnie zamknięte; 2) nie ma usypów, wycieków lub innego rozszczelnienia jednostki transportowej. 4. W czasie prac manewrowych wagonów z materiałami i przedmiotami wybuchowymi należy stosować zasadę, aby każdy wagon lub kontener wielki, załadowany materiałami lub przedmiotami klasy 1 i oznakowany dużymi nalepkami ostrzegawczymi nr 1, 1.5 lub 1.6 był oddzielony odległością ochronną od wagonów lub kontenerów wielkich oznaczonych dużymi nalepkami nr 2.1, 3, 4.1, 4.2, 4.3, 5.1 lub 5.2. Odległości ochronnej nie mogą zapewniać wagony z ludźmi oraz wagony z otwartym źródłem ognia. 5. W wagonach z materiałami wybuchowymi i przedmiotami z materiałem wybuchowym oraz zapalnymi ani w pobliżu takich wagonów nie wolno palić tytoniu, rozpalać ognia, ani też zbliżać się do nich z nieosłoniętym źródłem ognia. 6. Prędkość jazd manewrowych z wagonami z towarem niebezpiecznym nie może przekraczać 10 km/h, z wyjątkiem zastrzeżonym w ust.7. 7. Prędkość jazd manewrowych wagonów z towarem niebezpiecznym, oznaczonych nalepką ostrzegawczą nr 8 i znakiem manewrowania nr 15 oraz cystern oznaczonych pasem koloru pomarańczowego zgodnie z RID lub oznaczonych kolorowymi pasami wzdłuż części cylindrycznej zbiornika zgodnie z Zał. 2 do SMGS, nie powinna przekraczać 5 km/h, o ile regulamin techniczny nie przewiduje dalszego zmniejszenia prędkości. 8. Zabrania się staczania i odrzutu wagonów: 1) oznaczonych nalepką ostrzegawczą nr 8 lub znakiem manewrowania nr 15; 2) cystern oznaczonych pasem koloru pomarańczowego zgodnie z RID oraz oznaczonych kolorowymi pasami wzdłuż części cylindrycznej zbiornika zgodnie z Zał. 2 do SMGS. Wykonywanie manewrów z tymi wagonami musi odbywać się sposobem odstawczym. 9. Ograniczenie prędkości manewrowania oraz zakaz staczania i odrzutu wagonów, o których mowa w ust. 6, 7 i 8 nie dotyczy próżnych oczyszczonych jednostek transportowych po towarze niebezpiecznym. 10. Wagony oznaczone znakiem manewrowania nr 13 mogą być odrzucane i staczane pod warunkiem, że odprzęg będzie hamowany dobrze działającym ręcznym hamulcem wagonowym, a jeżeli to jest niemożliwe dwoma płozami hamulcowymi lub sprawnym hamulcem torowym. 11. Wagony załadowane materiałami i przedmiotami wybuchowymi powinny być sprzęgnięte ze sobą i z wagonami stanowiącymi odległość ochronną, tak aby ich zderzaki były naciśnięte. § 16. Dozorowanie przesyłek towarów niebezpiecznych 1. Organizacja oraz pełna odpowiedzialność za powierzoną przesyłkę podczas przewozu koleją towarów niebezpiecznych spoczywa na przewoźniku kolejowym. 2. Przewoźnik kolejowy lub nadawca zapewnia na własny koszt dozór przesyłek klasy 7. 3. Przewoźnik może również na własny koszt zapewnić dozór przesyłek pozostałych klas. 4. Osoba dozorująca przesyłkę powinna przebywać w oddzielnym wagonie lub o ile warunki bezpieczeństwa na to zezwalają w wagonie wraz z przesyłką.

21

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. 5. Osoba dozorująca powinna posiadać właściwe zezwolenie do przebywania na obszarze kolejowym zarządcy infrastruktury, zgodnie z postanowieniami Regulaminu przydzielania tras pociągów. § 17. Postępowanie przy przewozie towarów niebezpiecznych, w tym TWR 1. Wagony z przesyłkami towarów niebezpiecznych, w tym z TWR, należy przewozić pociągami towarowymi w sposób gwarantujący jak najmniejszą liczbę postojów, prac manewrowych i najszybszy dowóz do stacji przeznaczenia. 2. W celu zminimalizowania możliwości kradzieży lub niewłaściwego użycia towarów niebezpiecznych, w tym TWR, pracownicy posterunków technicznych i pracownicy przewoźnika w zakresie swoich obowiązków zobowiązani są do zachowania wzmożonej czujności podczas jazd manewrowych, przejazdu lub postoju pociągu z tymi towarami niebezpiecznymi. 3. Dla zapewnienia obiegu informacji i prowadzenia obserwacji pociągów z towarem niebezpiecznym, w tym TWR, należy zapewnić przekazywanie informacji pomiędzy przewoźnikiem i zarządcą infrastruktury kolejowej. 4. Procedury postępowania z przesyłkami TWR, z uwzględnieniem warunków miejscowych zawarte są w „Planach zapewnienia bezpieczeństwa”, sporządzonych zgodnie z postanowieniami działu 1.10 RID/Zał. 2 do SMGS. 5. Obserwacja wagonów z przesyłką towaru niebezpiecznego, w tym z TWR, polega na wzrokowej ocenie rejonu stacji, w której znajduje się przesyłka przez personel posterunku ruchu i pracowników przewoźnika, ze zwróceniem szczególnej uwagi, czy nie występują niepokojące zjawiska. Wszelkie zauważone nieprawidłowości w tym zakresie należy niezwłocznie zgłosić do terenowej jednostki SOK. 6. Dla wjazdu, wyjazdu, przejazdu i postoju pociągu z towarem niebezpiecznym, w tym TWR, należy wybrać tor wyznaczony w regulaminie technicznym posterunku ruchu. 7. W celu zminimalizowania czasu postoju wagonów z TWR należy stosować zasadę włączania ich do pociągów najwcześniej odjeżdżających ze stacji w danej relacji. 8. Przekazywanie informacji i obserwacja pociągu z przesyłką TWR polega na: 1) w procesie planowania dyspozytorskiego wyznaczony pracownik przewoźnika powiadamia dyspozytora ds. planowania produkcji właściwej terytorialnie ekspozytury o zamiarze włączenia do pociągu wagonów z TWR, podając numery UN towarów i ilość wagonów oraz relację wagonów z TWR w tym pociągu, w celu wprowadzenia tych danych do SEPE, natomiast przewoźnicy mający dostęp do SEPE są zobowiązani do wprowadzania informacji o wagonach z TWR oraz powiadomienia o powyższym dyspozytora ds. planowania produkcji właściwej terytorialnie ekspozytury; 2) dyspozytor ds. planowania produkcji po zaakceptowaniu planowania przez wszystkie ekspozytury na drodze przewozu, przekazuje informacje do dyspozytora Komendy Regionalnej SOK o zamiarze włączenia do pociągu wagonów z przesyłkami TWR, podając numer pociągu; 3) dyspozytor Komendy Regionalnej Straży Ochrony Kolei wpisuje dane z planowania dyspozytorskiego zawartego w SEPE do prowadzonej dokumentacji służbowej, a następnie przekazuje je dyżurnemu zmiany jednostki SOK w terenie, u którego pociąg rozpoczyna bieg; 4) po zestawieniu składu pociągu, na stacjach nadania, granicznych (zmiany systemu) i przełączania wagonów z TWR wyznaczony pracownik przewoźnika dostarcza dyżurnemu ruchu PKP PLK S.A. czytelny wykaz pojazdów kolejowych w składzie pociągu sporządzony zgodnie z § 12 ust. 1 niniejszej instrukcji. Po sprawdzeniu zgodności danych zawartych w powyższym wykazie z danymi w SWDR oraz uzyskanymi informacjami od wyznaczonego pracownika przewoźnika podczas „zgłoszenia gotowości do odjazdu”, dyżurny ruchu potwierdza wyniki planowania powiadamiając dyspozytora liniowego oraz właściwą terytorialnie jednostkę SOK. W przypadku braku zgodności danych należy przeprowadzić ponowny proces planowania; 5) dyspozytor liniowy ekspozytury przejazd pociągu z wagonami z TWR obserwuje w systemie SEPE; 6) dyżurny ruchu obserwuje przejazd pociągu z TWR na podstawie informacji zawartej w SWDR;

22

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. 7) informacja o jeździe pociągu z przesyłką TWR przekazywana jest pomiędzy dyżurnym ruchu a dyspozytorem liniowym za pomocą współpracujących ze sobą systemów SWDR i SEPE; 8) w ramach zapowiadania pociągów dyżurni ruchu na trasie przejazdu przekazują sobie informacje, podając po numerze pociągu słowa: „z towarami wysokiego ryzyka (TWR)”, powyższa informacja winna być odnotowana w rubryce „uwagi” dziennika ruchu; 9) o znajdowaniu się w składzie pociągu przesyłki TWR dyżurni ruchu informują również pracowników podległych posterunków ruchu oraz dróżników przejazdowych, którzy odnotują to w rubryce „uwagi” prowadzonej przez siebie dokumentacji tj. książce przebiegów lub dzienniku pracy dróżnika przejazdowego; 10) po przybyciu pociągu z przesyłką TWR do stacji przeznaczenia dyżurny ruchu informuje o powyższym pracowników wyznaczonych regulaminem technicznym, dyspozytora liniowego oraz właściwą terytorialnie jednostkę SOK; 11) na stacji, na której ma się odbyć przełączenie wagonu z TWR do innego pociągu lub zmiana numeru pociągu należy przeprowadzić ponowny proces planowania. Schemat przepływu informacji w procesie przewozu TWR zawiera załącznik do instrukcji. 9. W przypadku jazdy pociągu z TWR w odstępstwie od rozkładu jazdy i w razie nieplanowych postojów na stacjach pośrednich należy: 1) dążyć do zapewnienia pierwszeństwa przejazdu pociągu z TWR przed innymi pociągami towarowymi; 2) postoje ponad 60 minut na stacji pośredniej powinny być zgłaszane przez dyżurnych ruchu dyspozytorowi liniowemu oraz właściwej terytorialnie jednostce SOK z zaznaczeniem właściwej opcji w systemach SEPE i SWDR. 10. Przekazywanie informacji i obserwacja pociągu z przesyłką zawierającą towar niebezpieczny nie będący TWR. 1) na stacji początkowej, stacji granicznej, stacji zmiany zestawienia o znajdowaniu się w składzie pociągu wagonów z towarem niebezpiecznym nie będącym TWR, przewoźnik towaru niebezpiecznego informuje dyżurnego ruchu PKP PLK S.A. poprzez: a) przekazanie wykazu pojazdów kolejowych w składzie pociągu wypełnionego zgodnie z § 12 niniejszej instrukcji, b) zgłoszenie gotowości pociągu do jazdy zgodnie z zasadami określonymi w instrukcji Ir-1; 2) dyżurny ruchu po sprawdzeniu zgodności danych ujętych w wykazie pojazdów kolejowych w składzie pociągu ze zgłoszeniem gotowości pociągu do jazdy informuje o powyższym dyspozytora liniowego odnotowując ten fakt w dzienniku telefonicznym; 3) dyżurni ruchu na trasie przejazdu pociągu z towarami niebezpiecznymi przekazują sobie podczas zapowiadania pociągu informacje podając po numerze pociągu słowa: „z towarami niebezpiecznymi”, co należy odnotować w rubryce „uwagi” dziennika ruchu, o powyższym dyżurni ruchu informują również pracowników podległych posterunków ruchu oraz dróżników przejazdowych, którzy odnotują to w rubryce „uwagi” prowadzonej przez siebie dokumentacji tj. książce przebiegów lub dzienniku pracy dróżnika przejazdowego. 11. Podczas jazdy pociągu, w którego składzie znajdują się towary niebezpieczne TWR oraz towary niebezpieczne nie będące TWR, dyżurni ruchu na trasie przejazdu pociągu z tymi towarami postępują zgodnie z ust.8 pkt 8 i 9 oraz ust. 10 pkt 3. 12. W przypadku stwierdzenia rozbieżności pomiędzy oznakowaniem przesyłki wskazującym na znajdowanie się w składzie pociągu towaru niebezpiecznego, w tym TWR, a jej zgłoszeniem należy: 1) dyżurny ruchu po zauważeniu, że w składzie pociągu znajduje się towar niebezpieczny lub TWR o czym nie został poinformowany lub w przypadku TWR nie jest to zaznaczone w systemie SWDR, zaistniałą sytuację wstępnie wyjaśnia z maszynistą i zgłasza do dyspozytora liniowego; 2) dyspozytor liniowy wyjaśnia wątpliwość z dyspozytorem ds. planowania, pracownikiem przewoźnika lub dyżurnym ruchu stacji nadania przesyłki;

23

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. 3) otrzymane informacje i dalsze dyspozycje dyspozytor liniowy przekazuje do dyżurnego ruchu, który zgłosił nieprawidłowość, dokonując stosownego odpisu w dzienniku dyspozytora, a dyżurny ruchu w dzienniku telefonicznym. § 18. Przewóz próżnych, nieoczyszczonych jednostek transportowych po towarach niebezpiecznych 1. Przewóz próżnych nieoczyszczonych jednostek transportowych po towarach niebezpiecznych powinien być realizowany na takich samych warunkach, jak w stanie ładownym, tzn. powinny być: 1) zamknięte i szczelne; 2) oznakowane nalepkami ostrzegawczymi i znakami ostrzegawczymi tego samego wzoru, jak dla ostatnio przewożonego towaru; 3) oznaczone tablicą pomarańczową przewożonego towaru;

z numerem

zagrożenia

i numerem

UN

ostatnio

4) oznaczone numerem UN ostatnio przewożonego towaru (dotyczy tylko opakowań). 2. Przewóz próżnych oczyszczonych jednostek transportowych po towarach niebezpiecznych nie podlega przepisom RID/Zał. 2 do SMGS. 3. Przed przekazaniem do przewozu próżnych oczyszczonych jednostek transportowych po towarach niebezpiecznych, nadawca zobowiązany jest do usunięcia lub zasłonięcia tablic pomarańczowych, nalepek i znaków ostrzegawczych na tych jednostkach. § 19. Przewozy kolejowo - drogowe 1. Towary niebezpieczne mogą być przewożone również w komunikacji kombinowanej kolejowodrogowej, co oznacza przewóz pojazdów drogowych z towarami niebezpiecznymi na wagonach kolejowych. 2. Niedopuszczony jest przewóz naczep załadowanych następującymi towarami: 1) materiały klasy 1 – UN 0074, 0113, 0114, 0129, 0130, 0135, 0224 i 0473; 2) materiały klasy 4.1 – UN od 3231 do 3240; 3) materiały klasy 5.2 – UN od 3111 do 3120; 4) materiały klasy 8 – UN 1829. 3. Pojazdy drogowe przeznaczone do przewozu w komunikacji kombinowanej kolejowo-drogowej, a także ich zawartość, powinny odpowiadać wymaganiom ADR. 4. Wagony użyte do przewozu w komunikacji kombinowanej kolejowo-drogowej powinny być oznakowane na obu ścianach bocznych dużymi nalepkami ostrzegawczymi, tablicami pomarańczowymi i innymi znakami wymaganymi zgodnie z ADR dla przewożonych towarów niebezpiecznych, jeżeli te oznakowania założone na przewożonym pojeździe drogowym nie są widoczne z zewnątrz wagonu. Na ścianie przedniej naczepy siodłowej odłączonej od ciągnika siodłowego wymagane jest założenie tablicy pomarańczowej takiej samej, jaka jest założona na ścianie tylnej. § 20. Postępowanie z przesyłką towarów niebezpiecznych na stacji przeznaczenia 1. Dyżurny ruchu na stacji przeznaczenia przyjmuje pociąg z towarem niebezpiecznym (w tym TWR) na tor określony w regulaminie technicznym posterunku ruchu i informuje o powyższym pracowników wyznaczonych regulaminem technicznym posterunku ruchu oraz dyspozytora liniowego. 2. Nie wolno przyjmować pociągów towarowych przewożących towary niebezpieczne na tor częściowo zajęty lub na tor, który może być wykorzystany tylko na części jego długości albo jest zakończony kozłem oporowym. 3. Po przybyciu przesyłki na stację przeznaczenia przewoźnik m.in. musi sprawdzić stan wagonów (przesyłki) w zakresie:

24

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. 1) zamknięcia lub ewentualnego rozszczelnienia; 2) oplombowania; 3) oznakowania tablicami pomarańczowymi, nalepkami ostrzegawczymi i innymi wymaganymi oznakowaniami. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości należy postępować zgodnie z odrębnymi przepisami. 4. Po przybyciu przesyłki na stację przeznaczenia, przewoźnik powinien dążyć do jak najszybszego przekazania jej odbiorcy. § 21. Czynności kontrolne i sprawdzające 1. Uczestnicy przewozu towarów niebezpiecznych powinni, stosownie do zakresu swoich obowiązków, bezzwłocznie udostępnić upoważnionym przedstawicielom właściwych władz informacje potrzebne do przeprowadzenia kontroli. 2. PKP PLK S.A. ma prawo dokonywania przez swoich pracowników, w zakresie określonym w Regulaminie przydzielania tras pociągów, do czynności sprawdzających, dotyczących pociągów, pojazdów kolejowych oraz pracowników przewoźnika, w celu zapewnienia bezpiecznego i zgodnego z przepisami przewozu towarów niebezpiecznych. 3. Upoważnione przez PKP PLK S.A. osoby mają prawo do sprawdzenia: 1) stanu oznakowania taboru przewożącego towary niebezpieczne; 2) terminów następnych badań i rewizji okresowej wagonu i zbiornika; 3) wzrokowej oceny stanu szczelności i kompletności linek uziemiających zbiornika; 4) wykazu pojazdów kolejowych w składzie pociągu; 5) przeszkolenia pracowników PKP PLK S.A. wykonujących czynności związane bezpośrednio z przewozem koleją towarów niebezpiecznych; 6) dokumentacji prowadzonej przez pracowników PKP PLK S.A. związanej z przewozem koleją towarów niebezpiecznych; 7) prawidłowości informacji przekazanej do PKP PLK S.A. o zestawieniu składu pociągu na stacji nadania, granicznej i przełączania ze stanem faktycznym przewożonych towarów niebezpiecznych (w tym TWR) na podstawie wykazu pojazdów kolejowych w składzie pociągu oraz ich oznakowania. 4. Z przeprowadzonych czynności sprawdzający sporządza notatkę w dwóch egzemplarzach, z których jeden egzemplarz przekazuje zainteresowanej jednostce organizacyjnej. 5. Kontrole i sprawdzenia powinny być przeprowadzone bez narażenia osób, majątku i środowiska, a także bez zakłócania ruchu kolejowego. § 22. Postanowienia uzupełniające 1. Pracownik uczestnika przewozu towaru niebezpiecznego po zauważeniu nieprawidłowości mogących świadczyć o próbach kradzieży i innych zagrożeniach lub otrzymaniu informacji o tych nieprawidłowościach, powiadamia dostępnymi środkami łączności dyżurnego ruchu najbliższego posterunku ruchu lub jednostkę SOK w celu podjęcia skutecznej interwencji. 2. W przypadku realizacji przejazdu pociągów z towarami niebezpiecznymi, gdy na torze sąsiednim prowadzone jest szlifowanie szyn specjalistycznymi pojazdami kolejowymi, dyżurni ruchu zobowiązani są w takiej sytuacji do potwierdzenia od maszynisty informacji, czy w składach tych pociągów znajdują się wagony z towarami niebezpiecznymi. Po potwierdzeniu tych informacji przejazd pociągu z towarem niebezpiecznym może nastąpić dopiero po wstrzymaniu lub zakończeniu szlifowania szyn.

25

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Rozdział 4. Postępowanie w przypadku awarii lub zdarzenia § 23. Wewnętrzne plany awaryjne dla stacji rozrządowych 1. Dla stacji rozrządowych uczestniczących w przewozie towarów niebezpiecznych zakłady linii kolejowych sporządzają wewnętrzne plany awaryjne, których celem jest: 1) skoordynowanie współpracy niebezpiecznych;

w

razie

zaistnienia

zdarzenia

z

udziałem

towarów

2) zminimalizowanie konsekwencji dla życia ludzkiego lub środowiska po zaistnieniu zdarzenia z udziałem towarów niebezpiecznych. 2. Wewnętrzne plany awaryjne, o których mowa w ust. 1 należy sporządzić zgodnie z zasadami określonymi w Karcie UIC 201 (Przewóz towarów niebezpiecznych – Kolejowe stacje rozrządowe – Poradnik dla wykonania planów awaryjnych). 3. Plany awaryjne należy sporządzić w 3 egzemplarzach, które powinien posiadać: 1) dyżurny ruchu wyznaczonej nastawni dysponującej stacji rozrządowej; 2) naczelnik właściwej sekcji eksploatacji PKP PLK S.A.; 3) doradca właściwego zakładu linii kolejowych. Dla potrzeb innych nastawni dysponujących stacji rozrządowych sporządza się odpowiednie wyciągi z planów awaryjnych. 4. Plany awaryjne należy utrzymywać w stanie aktualnym. Proces aktualizacji powinien uwzględniać wszystkie zmiany, które nastąpiły w trakcie działalności objętej tym planem – dotyczy to w szczególności zmian w infrastrukturze kolejowej, organizacji, przewozach i innych zmian. Aktualizację oraz praktyczne sprawdzenie planu awaryjnego należy dokonywać zgodnie z Kartą UIC-201, jednak nie rzadziej niż co 3 lata. § 24. Alarmowanie i powiadamianie o zdarzeniu 1. Pracownik kolejowy, który zauważył, że może dojść do zdarzenia stwarzającego zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu kolejowego, dla życia i zdrowia ludzi lub dla środowiska, powinien zastosować wszelkie dostępne środki, aby zapobiec temu zdarzeniu lub ograniczyć jego skutki. 2. W razie zaistnienia zdarzenia z przesyłką zawierającą towar niebezpieczny, każdy pracownik, o którym mowa w ust. 1, powinien w miarę potrzeby i w miarę własnych możliwości: 1) zaalarmować osoby znajdujące się w strefie zagrożenia; 2) udzielić niezbędnej pomocy osobom poszkodowanym; 3) zabezpieczyć miejsce zdarzenia; 4) niezwłocznie powiadomić o wypadku dyżurnego ruchu najbliższego posterunku ruchu oraz właściwe służby ratownicze. 3. Przewoźnik zobowiązany jest powiadomić odbiorcę (nadawcę) o przeszkodzie w przewozie przesyłki z towarem niebezpiecznym. 4. Dyżurny ruchu po otrzymaniu informacji o zdarzeniu z przesyłką zawierającą towar niebezpieczny alarmuje służby ratownicze, w razie konieczności wstrzymuje ruch w rejonie zdarzenia oraz powiadamia zainteresowanych dyspozytorów, przełożonych i inne podmioty zgodnie z procedurami przyjętymi do stosowania w jego jednostce organizacyjnej. 5. Podczas alarmowania i powiadamiania należy przekazywać jak najwięcej informacji dotyczących zdarzenia, między innymi należy podać: 1) miejsce zdarzenia (rejon stacji, kilometraż szlaku, nr toru, umiejscowienie wagonu w składzie pociągu); 2) objawy i rozmiary zdarzenia z towarem niebezpiecznym (wyciek, ulatnianie się lub wysypywanie substancji chemicznych, pożar lub wybuch, wyciek kropelkowy lub strumieniowy); 3) rodzaj towaru niebezpiecznego na podstawie oznakowania wagonu (na podstawie napisów, nalepek i znaków ostrzegawczych oraz numerów na tablicy pomarańczowej);

26

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. 4) czy są osoby poszkodowane i czy występuje poważne zagrożenie życia ludzi lub środowiska; 5) rodzaj wagonu, itp. 6. W przypadku zaistnienia zdarzenia podczas jazdy pociągu, maszynista w porozumieniu z dyżurnym ruchu najbliższego posterunku ruchu, powinien zatrzymać pociąg w miejscu umożliwiającym prowadzenie działań ratowniczych. W razie stwierdzenia zagrożenia dla życia lub zdrowia, drużyna trakcyjna powinna bezzwłocznie unieruchomić lokomotywę i zabezpieczyć pociąg, a następnie oddalić się ze strefy zagrożenia, w kierunku przeciwnym lub bocznym do rozprzestrzeniającej się strefy zagrożenia i o ile jest to możliwe z dokumentami przewozowymi i innymi dokumentami związanymi z tym przewozem. § 25. Prowadzenie działań ratowniczych 1. Działania ratownicze na miejscu zdarzenia prowadzą jednostki ochrony przeciwpożarowej, którym mogą udzielać pomocy zespoły kolejowego ratownictwa technicznego, pociągi sieciowe lub inne. 2. Do czasu przybycia jednostki ochrony przeciwpożarowej, kierownik jednostki/komórki organizacyjnej lub osoba przez niego upoważniona, na terenie której zaistniało zdarzenie, zabezpiecza miejsce zdarzenia, zgodnie z „Instrukcją o postępowaniu w sprawach poważnych wypadków, wypadków, incydentów oraz trudności eksploatacyjnych na liniach kolejowych Ir-8” oraz współpracuje z dyspozytorem właściwej jednostki organizacyjnej w celu umożliwienia sprawnego dojazdu ekip ratowniczych. 3. Kierującym działaniami ratowniczymi jest pierwszy przybyły na miejsce zdarzenia dowódca jednostki ochrony przeciwpożarowej, do czasu przybycia osoby posiadającej uprawnienia do przejęcia kierowania. Obowiązki kierującego oraz zasady przejmowania i przekazywania kierowania działaniami ratowniczymi określają przepisy ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Kierujący działaniami ratowniczymi decyduje o miejscu i sposobie przeprowadzenia tych działań. 4. Pracownicy zarządcy infrastruktury kolejowej oraz przewoźników zobowiązani są do udzielania wszelkich informacji i niezbędnej pomocy przy prowadzeniu działań ratowniczych i usuwaniu skutków zdarzeń z towarami niebezpiecznymi. 5. W przypadku zaistnienia zdarzenia w trakcie przewozu towaru niebezpiecznego dyspozytor liniowy właściwy dla miejsca zdarzenia pozyskuje niezwłocznie ze stacji nadania, granicznej, zmiany systemu lub przełączania kopie wykazu pojazdów kolejowych w składzie tego pociągu celem przekazania służbom ratowniczym za pośrednictwem osoby upoważnionej przez kierownika właściwej jednostki/komórki organizacyjnej na terenie której zaistniało zdarzenie. 6. W uzgodnieniu z kierującym działaniami ratowniczymi wagony, z których wydostał się lub wydostaje towar niebezpieczny, w miarę możliwości należy przestawić na tor, o którym mowa w § 8, lub na inny tor umożliwiający sprawne przeprowadzenie dalszej akcji ratunkowej. § 26. Badanie okoliczności i przyczyn zdarzenia 1. Postępowanie w sprawach zdarzeń z przesyłkami zawierającymi towary niebezpieczne prowadzi komisja kolejowa powołana i pracująca według zasad określonych w „Instrukcji o postępowaniu w sprawach poważnych wypadków, wypadków, incydentów oraz trudności eksploatacyjnych na liniach kolejowych Ir-8 ”. 2. W pracach ww. komisji udział biorą doradcy ds. bezpieczeństwa przewozu koleją towarów niebezpiecznych z właściwego terenowo ze względu na miejsce zdarzenia zakładu linii kolejowych oraz przewoźnika, nadawcy lub właściciela wagonu. § 27. Kryteria sporządzania raportu ze zdarzenia 1. W przypadku, gdy zdarzenie z przesyłką zawierającą towar niebezpieczny spowodowało jego uwolnienie lub jeśli wystąpiło ryzyko nieuchronnej straty ładunku, uszkodzenia ciała, taboru lub środowiska lub jeśli nastąpiła interwencja władz, doradca właściwego terenowo zakładu linii kolejowych sporządza „Raport o zdarzeniu zaistniałym podczas przewozu towarów niebezpiecznych”. Szczegółowe kryteria tych zdarzeń określa punkt 1.8.5.3 przepisów RID/Zał 2 SMGS. 2. Wzór Raportu o zdarzeniach zaistniałych podczas przewozu towarów niebezpiecznych określono w punkcie 1.8.5.4 przepisów RID/Zał. 2 SMGS.

27

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. 3. „Raport o zdarzeniach zaistniałych podczas przewozu towarów niebezpiecznych” należy sporządzić i przekazać w terminie 14 dni od dnia wystąpienia zdarzenia Prezesowi Urzędu Transportu Kolejowego. Rozdział 5. Szkolenie i obowiązki doradcy § 28. Szkolenie w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych 1. Pracowników PKP PLK S.A. (grupa zawodowa 3 zgodnie z 1.3.2.2.1 RID/Zał. 2 SMGS), których obowiązki będą dotyczyły przewozu towarów niebezpiecznych, doradca przeszkoli w zakresie wymagań związanych z takim przewozem, odpowiednio do ich odpowiedzialności i zakresu obowiązków - zgodnie z działem 1.3 RID/Zał. 2 do SMGS uwzględniając elementy zapewnienia bezpieczeństwa przy przewozie TWR - zgodnie działem 1.10 RID/Zał. 2 do SMGS. 2. Uczestnik szkolenia powinien zostać zapoznany z: 1) treścią właściwych przepisów i instrukcji; 2) klasyfikacją towarów niebezpiecznych i zagrożeniami wynikającymi z poszczególnych klas; 3) znakowaniem przesyłek z towarami niebezpiecznymi; 4) przezwyciężaniem sytuacji krytycznych; 5) treścią wewnętrznych planów awaryjnych dla stacji rozrządowych przy przewozie towarów niebezpiecznych; 6) treścią zawartą w planach zapewnienia niebezpiecznych wysokiego ryzyka;

bezpieczeństwa

przy

przewozie

towarów

7) procedurami informowania i przeciwdziałania zagrożeniom. Podstawą do przeprowadzenia szkolenia jest program szkolenia opracowany przez właściwą ds. przewozu koleją towarów niebezpiecznych komórkę organizacyjną Centrali Spółki. Dokumentacja szkolenia powinna być przez pracodawcę przechowywana i udostępniana na żądanie pracownika lub władzy właściwej oraz przechowywana przez czas określony przez władzę właściwą. Szkolenie okresowe (pouczenia okresowe), uwzględniające zmiany w przepisach dotyczących przewozu towarów niebezpiecznych, dla pracowników o których mowa w ust. 1 winien przeprowadzać doradca lub osoba posiadająca wiedzę i wykształcenie niezbędne do zapewnienia prawidłowego przebiegu szkolenia. 3. Dodatkowemu przeszkoleniu, w przypadku zmian w przepisach dotyczących przewozu towarów niebezpiecznych podlegają również pracownicy pośrednio związani z przewozem towarów niebezpiecznych pełniący nadzór nad pracownikami grupy zawodowej 3 zgodnie z 1.3.2.2.1 RID/Zał. 2 SMGS tj. kontrolerzy, instruktorzy, naczelnicy i ich zastępcy oraz zawiadowcy. § 29. Doradca do spraw bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych 1. W celu zapewnienia prawidłowego nadzoru w zakresie bezpieczeństwa przewozu koleją towarów niebezpiecznych, w oparciu o ustawę o przewozie towarów niebezpiecznych oraz RID/Zał. 2 SMGS, w Centrali i właściwych jednostkach organizacyjnych PKP PLK S.A. oraz u innych podmiotów uczestniczących w przewozie koleją towarów niebezpiecznych lub związanych z tym przewozem czynnościami nadzoru lub konwojowania należy wyznaczyć doradcę do spraw bezpieczeństwa przewozu koleją towarów niebezpiecznych. 2. Doradcą może być osoba posiadająca aktualne uprawnienia wydane przez władzę właściwą. 3. Kierownik jednostki organizacyjnej, w której wyznaczono doradcę, jest zobowiązany do zapewnienia środków i warunków niezbędnych do sprawnego wykonywania zadań. 4. Doradca jest uprawniony do: 1) wstępu na teren oraz dostępu do obiektów i urządzeń związanych z procesem przewozu, załadunku, pakowania, napełniania, rozładunku lub przeładunku znajdujących się na terenie nadzorowanej jednostki organizacyjnej lub jednostek organizacyjnych;

28

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. 2) kontroli czynności i procedur niebezpiecznych;

zapewniających bezpieczny przewóz koleją towarów

3) wglądu do prowadzonej przez jednostki organizacyjne z bezpieczeństwem przewozu koleją towarów niebezpiecznych.

dokumentacji

związanej

5. Nadzór merytoryczny nad działalnością doradców zarządcy infrastruktury sprawuje komórka organizacyjna właściwa ds. przewozu towarów niebezpiecznych w Centrali PKP PLK S.A. 6. Uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych jest obowiązany sporządzać roczne sprawozdanie z działalności w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych oraz z czynności z nim związanych. 7. Doradcy wyznaczeni w jednostkach organizacyjnych Spółki, roczne sprawozdania przesyłają do właściwej komórki organizacyjnej Centrali Spółki, w której sporządzane jest sprawozdanie zbiorcze. Jeden egzemplarz rocznego sprawozdania zbiorczego należy przesłać do Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego w terminie do 28 lutego każdego roku następującego po roku, którego dotyczy sprawozdanie, a drugi egzemplarz należy przechowywać przez okres 5 lat. Sprawozdanie roczne należy sporządzić na druku wg wzoru określonego przez ministra właściwego ds. transportu. W przypadku gdy uczestnik przewozu koleją towarów niebezpiecznych wyznaczył do wykonywania zadań więcej niż jednego doradcę, roczne sprawozdanie sporządza doradca wskazany przez kierującego jednostka organizacyjną. 8. Głównym zadaniem doradcy jest, przy zachowaniu odpowiedzialności kierującego jednostką organizacyjną, dążenie poprzez zastosowanie wszystkich odpowiednich środków i działań, do prowadzenia działalności zgodnie z obowiązującymi przepisami, w możliwie najbezpieczniejszy sposób. Obowiązki doradcy są określone w ustawie o przewozie towarów niebezpiecznych oraz w punkcie 1.8.3.3 RID/Zał. 2 do SMGS. 9. Zakres zadań i obowiązków doradcy obejmuje w szczególności: 1) nadzór nad przestrzeganiem przepisów regulujących przewóz towarów niebezpiecznych; 2) nadzór nad przestrzeganiem procedur służących zachowaniu zgodności z przepisami dotyczącymi identyfikacji przewożonych towarów niebezpiecznych; 3) nadzór nad przestrzeganiem procedur służących sprawdzeniu wyposażenia używanego do transportu, załadunku i rozładunku towarów niebezpiecznych; 4) nadzór nad prawidłowością szkolenia pracowników przedsiębiorstwa włącznie ze zmianami do przepisów oraz postępowania z dokumentacją szkoleniową; 5) wprowadzanie prawidłowych procedur ratowniczych w zakresie wypadków i wydarzeń, które mogą zagrażać bezpieczeństwu podczas przewozu, załadunku lub rozładunku towarów niebezpiecznych; 6) udział w prowadzonych dochodzeniach oraz, o ile jest to wymagane sporządzanie raportów na temat poważnych wypadków, awarii lub poważnych naruszeń przepisów podczas przewozu, załadunku lub rozładunku towarów niebezpiecznych; 7) wprowadzanie odpowiednich środków w celu przeciwdziałania powtarzaniu się wypadków, awarii lub poważnych naruszeń przepisów; 8) przeprowadzanie kontroli – czy pracownicy związani z przewozem, załadunkiem lub rozładunkiem towarów niebezpiecznych zapoznali się ze szczegółowymi procedurami postępowania i instrukcjami; 9) wprowadzanie procedur kontrolnych służących sprawdzeniu – czy środek transportu zaopatrzony jest w wymagane dokumenty i sprzęt awaryjny oraz czy takie dokumenty i sprzęt odpowiadają przepisom; 10) wprowadzanie procedur kontrolnych służących sprawdzeniu przestrzegania wymagań dotyczących załadunku i rozładunku; 11) opracowanie, utrzymanie w stanie aktualnym i wprowadzanie planów zapewnienia bezpieczeństwa zgodnie z 1.10.3.2. RID/Zał. 2 do SMGS.

29

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

Zmiany i uzupełnienia

Przepis wewnętrzny, Jednostki redakcyjne w obrębie którym zmiana których wprowadzono zmiany została zmiany wprowadzona (rodzaj, nazwa i tytuł)

Lp.

30

Data wejścia zmiany w życie

Biuletyn PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., w którym zmiana została opublikowana (Nr/poz./rok)

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

31
Ir-16 Instrukcja o przewozie towarów niebezpiecznych (PLK) (31.03.2015)

Related documents

77 Pages • 22,448 Words • PDF • 545.2 KB

70 Pages • 11,871 Words • PDF • 1.8 MB

12 Pages • 4,066 Words • PDF • 328.7 KB

34 Pages • 1,574 Words • PDF • 556.8 KB

2 Pages • 748 Words • PDF • 212 KB

6 Pages • 1,687 Words • PDF • 134.6 KB

16 Pages • 846 Words • PDF • 1.6 MB

23 Pages • 609 Words • PDF • 29.6 MB

42 Pages • 7,693 Words • PDF • 1 MB

7 Pages • 37 Words • PDF • 1.1 MB