Język polski - poziom podstawowy _DZIEŃ 9

3 Pages • 579 Words • PDF • 168.2 KB
Uploaded at 2021-09-24 13:52

This document was submitted by our user and they confirm that they have the consent to share it. Assuming that you are writer or own the copyright of this document, report to us by using this DMCA report button.


Język polski - poziom podstawowy

DZIEŃ 9

Polszczyzna mówiona a polszczyzna pisana Język ogólnopolski ​jest podstawową odmianą języka, której używa się we wszystkich sytuacjach publicznych. Język ogólny objęty jest skodyfikowanymi zasadami poprawności językowej zamieszczonej w słownikach i gramatykach. Dzieli się na język pisany i mówiony. Charakterystyczne cechy języka mówionego: - występowanie wyrazów i wyrażeń opóźniających - “zawiłości” składniowe np. zdania epileptyczne, niedopowiedzenia, zbędne powtórzenia wyrazów, obecność zdań i wyrazów wtrąconych, częste inwersje składniowe - nadużywanie spójników oraz zaimków - język spontaniczny - częste naruszanie norm poprawnościowych - komunikat wzmacniany gestami, mimiką, intonacją - o charakterze dialogowym - ograniczona długość wypowiedzi Charakterystyczne cechy języka pisanego: - dbałość o jasność, precyzję przekazu - nadanie tekstowi odpowiedniego stylu - poprawność językowa, gramatyczna, składniowa - odpowiedni rodzaj słownictwa w zależności od rodzaju tekstu - o charakterze monologowym - wypowiedzi dowolnej długości - tworzenie i odbieranie komunikatu zwykle w innym czasie i przestrzeni - brak kontaktu nadawcy i odbiorcy regionalizmy - elementy języka, które reprezentują terytorialną odmianę języka ogólnego, są charakterystyczne dla danego regionu, czyli obszaru kraju i mogą być upowszechnione. dialektyzm ​- element językowy charakterystyczny dla danego dialektu. gwaryzm​ - element językowy charakterystyczny dla danej gwary. dialekt - mowa ludności wiejskiej danego regionu, obejmująca kilka lub kilkanaście gwar. Wyróżnia się swoistymi cechami fonetycznymi, słowotwórczymi, leksykalnymi, składniowymi. gwara - mowa danej grupy ludności wiejskiej z określonego dialektu oraz miejskiej ze środowiska lub grupy zawodowej.

1

@mat.pol.combination 

gwara środowiskowa ​- odmiana języka, którą posługują się dane grupy środowiskowe. gwara zawodowa - odmiana języka używana przez wykonawców danego zawodu, zrozumiała w ich środowisku, zwykle mało zrozumiała dla kogoś spoza ich kręgu. Najważniejsze dialekty języka polskiego: ● śląski ● małopolski ● mazowiecki ● wielkopolski ● kaszubski styl ​- sposób ukształtowania wypowiedzi polegający na wyborze i zastosowaniu materiału językowego ze względu na cel, który mówiący chce osiągnąć. Styl może być: - indywidualny - typowy stylizacja językowa - celowe wprowadzenie do tekstu realizującego określony styl cech innego stylu, wyraźnie rozpoznawalnego jako cudzy. Funkcje stylizacji: ➔ odwołanie do tradycji literackiej ➔ budowanie nastroju ➔ pogłębienie charakterystyki postaci poprzez pokazanie jej związków z określonym środowiskiem ➔ przedstawienie realiów dawnych epok, życia konkretnego środowiska archaizacja​ - nadanie tekstowi cech wypowiedzi dawnej dzięki wprowadzeniu archaizmów. Cele archaizacji: ★ wydobycie kolorytu przedstawianej epoki ★ uwznioślenie stylu utworu ★ parodia i groteska stylizacja biblijna - odmiana archaizacji tworząca atmosferę wzniosłości, ukształtowanie wypowiedzi na wzór języka Biblii archaizm ​- wyraz stary, najczęściej o średniowiecznym rodowodzie, który nie występuje we współczesnym języku, charakterystyczny dla minionego okresu rozwoju języka

dialektyzacja ​- odmiana stylizacji językowej polegająca na wprowadzeniu do utworu literackiego lub innej wypowiedzi dialektu lub słów i zwrotów naśladujących dialekt

2

@mat.pol.combination 

Funkcje dialektyzacji: ● podkreślenie wiejskiego pochodzenia bohatera ● wywołanie efektu komicznego ● przybliżenie sposobu porozumiewania się mieszkańców wsi ● przedstawienie realiów życia wsi kolokwializacja ​- odmiana stylizacji językowej polegająca na wprowadzeniu do utworu literackiego lub innej wypowiedzi wyrazów, zwrotów zaczerpniętych z potocznego języka mówionego, tzw. kolokwializmów. Funkcje kolokwializacji: - przybliżenie realiów codzienności - umiejscowienie bohatera w konkretnym środowisku - wprowadzenie elementów komicznych - oddanie sposobu mówienia i myślenia bohatera stylizacja środowiskowa - włączenie do tekstu pojęć charakterystycznych dla określonego środowiska i pokazanie sposobu wyrażania się jego przedstawicieli. Style językowe: ● artystyczny - barwny, emocjonalność, ekspresja, urozmaicona składnia zdania ● naukowy - brak środków stylistycznych, ścisłość, jasność, zwięzłość ● urzędowy - ściśle określona forma i kompozycja, zdania bezpodmiotowe ● publicystyczny - styl prosty, zrozumiały, urozmaicona składnia zdań ● potoczny - język prosty, obrazowy, mniej staranna wymowa ● retoryczny - precyzja, kunsztowna składnia, starannie dobrane słownictwo

3

@mat.pol.combination 
Język polski - poziom podstawowy _DZIEŃ 9

Related documents

3 Pages • 579 Words • PDF • 168.2 KB

4 Pages • 1,331 Words • PDF • 173.7 KB

7 Pages • 1,608 Words • PDF • 292.7 KB

8 Pages • 2,410 Words • PDF • 535.5 KB

5 Pages • 966 Words • PDF • 160.5 KB

57 Pages • 17,068 Words • PDF • 5.2 MB

1 Pages • 60 Words • PDF • 115.4 KB

4 Pages • 1,882 Words • PDF • 324.7 KB

9 Pages • 3,624 Words • PDF • 553.5 KB