Pedagogika społeczna - geneza_prekursorzy_twórcy (zapis prezentacji)

22 Pages • 1,334 Words • PDF • 193 KB
Uploaded at 2021-09-24 07:57

This document was submitted by our user and they confirm that they have the consent to share it. Assuming that you are writer or own the copyright of this document, report to us by using this DMCA report button.


Pedagogika społeczna Geneza – prekursorzy – twórcy

PYTANIE: Jakie czynniki gosp., społ., polit., kult. ukształtowały obszar zainteresowań dla pedagogiki społecznej?

NOWE POTRZEBY SPOŁECZNE  NOWE INSTYTUCJE  Industrializacja i urbanizacja  rozwój kapitalizmu, rozkład tradycyjnych grup społecznych (rodziny, sąsiedztwa)  nowe instytucje opiekuńcze (towarzystwa dobroczynności, opieki publicznej, ochronki, sierocińce, domy starców itp.)  Masowe ruchy rewolucyjne  idee sprawiedliwości społecznej, równości obywatelskiej, demokratyzacji ciał publicznych i instytucji społecznych, przebudowy świata  edukacja obywatelska  Szybki rozwój techniki  zmienność pracy zawodowej  nowe wymagania kwalifikacyjne  doskonalenie zawodowe i rekwalifikacje  edukacja zawodowa, lifelong education  upowszechnianie oświaty szkolnej,  Stopniowe ograniczanie czasu pracy  potrzeba wartościowej rekreacji – dobrego odpoczynku po coraz intensywniejszej pracy, potrzeba samorozwoju.

NOWE POTRZEBY SPOŁECZNE  NOWE INSTYTUCJE 1)

2) 3) 4)

Podsumowanie uspołecznianie się i uobywatelnianie warstw upośledzonych, dążących do zdobycia praw politycznych, narastanie potrzeb najszerszych mas w zakresie oświaty i kultury, opieki i pomocy społecznej oraz rekreacji

Pedagogika społeczna  teoria zmierzająca do uogólnienia wychowawczego aspektu „warunków” społecznych, środowiskowych ludzkiego życia oraz praktyki instytucji powoływanych do ich ulepszania: kulturalno-oświatowych, opiekuńczych, rekreacyjnych

PYTANIE: Jak inne nauki (m.in. nauki przyrodnicze, filozofia, socjologia, psychologia) wpłynęły na kształt teoretyczny pedagogiki społecznej?

WPŁYW NAUK PRZYRODNICZYCH  Pierwsze koncepcje pedagogiki społecznej pojawiają się w połowie XIX wieku  Rozwój biologii  laboratorium psychofizjologiczne Wilhelma Wundta w Lipsku  G. StanIey Hall – badania nad rozwojem pojęć u dzieci amerykańskich; Jan Władysław Dawid – prace nad „zasobem umysłowym" dzieci polskich.  Odkrycia w dziedzinie biologii (II poł. XIX w.) doprowadziły do powstania odrębnej nauki o dziedziczności (genetyki)  naturalistyczny obraz człowieka  Herbert Spencer  zasady ewolucji stały się podstawą pedagogiki naturalistycznej,

WPŁYW NAUK SPOŁECZNYCH  XVII i XVIII w. – filozofia empiryzmu (John Locke) i sensualizmu (Étienne Condillac)  wszyscy ludzie są w zasadzie jednakowi  rola czynników środowiskowych w wychowaniu  A. K. Helvetius (encyklopedysta)  „człowiek jest wyłącznie wytworem wychowania” (nie tylko jako zorganizowane wpływy rodziny i szkoły, ale również jako całokształt bodźców i warunków wyznaczających rozwój człowieka)  Filozofia pozytywizmu (II poł XIX w.)  August Comte  rozwój nauk o społeczeństwie (socjologia)  Emile Durkheim (1858 -1917) – szkoła socjologiczna w pedagogice  wychowanie jako fakt społeczny jest podporządkowane celom społecznym, jest „metodycznym uspołecznianiem młodego pokolenia„  Socjologia wychowania: Florian Znaniecki, Józef Chałasiński

WPŁYW NAUK SPOŁECZNYCH Psychologia (II poł. XIX w./ XX w.)  Behawioryzm  John B. Watson (1878-1958)  ludzie podobnie jak wszystkie inne zwierzęta działają według stosunkowo prostych zasad opierających się na stałych, odruchowych lub wyuczonych reakcjach na bodźce  Psychoanaliza  Zygmunt Freud (1856-1939)  teoria osobowości  głównym motorem osobowości są pierwotne instynkty i popędy

PEDAGOGIKA SPOŁECZNA – ROZWAŻANIA DEFINICYJNE Helena Radlińska: „Pedagogika społeczna jest nauką praktyczną, rozwijającą się na skrzyżowaniach nauk o człowieku, biologicznych i społecznych z etyką i kulturoznawstwem (teorią i historią kultury) dzięki własnemu punktowi widzenia. Można go najkrócej określić jako zainteresowanie wzajemnym stosunkiem jednostki i środowiska, wpływem warunków bytu i kręgów kultury na człowieka w różnych fazach jego życia, wpływem ludzi na zapewnianie bytu wartościom przez ich przyjęcie i krzewienie oraz przetwarzanie środowisk «siłami człowieka w imię ideału»” (H. Radlińska, Pedagogika społeczna, Warszawa 1961, s. 361).

Ryszard Wroczyński: „Pedagogika społeczna opierając się na badaniach empirycznych, a więc na empirii, analizuje wpływy wychowawcze, których źródłem jest środowisko, oraz ustala zasady organizowania środowiska z punktu widzenia potrzeb wychowania” (R. Wroczyński, Wprowadzenie do pedagogiki społecznej, Warszawa 1966, s. 46).

DWA ZNACZENIA PEDAGOGIKI SPOŁECZNEJ 1) Pedagogika społeczna jako swoisty kierunek pedagogiczny – nie odrębna dyscyplina, lecz pedagogika specyficznie traktująca proces wychowawczy. Koncentracja na roli środowiska w wychowaniu sprawia, iż pedagogikę społeczną można by określić jako pedagogikę środowiska; 2) Pedagogika społeczna jako odrębna dyscyplina naukowa, wydzieloną z rodziny nauk pedagogicznych. Pole odrębności  uwarunkowane społecznie i środowiskowo sytuacje jednostek ludzkich, grup i warstw społecznych, wymagających opieki i pomocy, W takim rozumieniu pedagogikę społeczną można by określić (pedagogie sociale, Soziale Padagogik) jako pedagogikę socjalną.

Prekursorzy i twórcy pedagogiki społecznej

PREKURSORZY PEDAGOGIKI SPOŁECZNEJ

1) Jan Henryk Pestalozzi (1746-1827) – uczestnik Wielkiej Rewolucji Francuskiej, dwa dzieła jego życia: a) zapoczątkowanie idei oświaty ludu  jako podniesienie moralne i ekonomiczne środowiska wiejskiego przez budzenie i uruchamianie sił istniejących w tym środowisku (Leonard i Gertruda) b) stworzenie modelu wychowania rodzinnoopiekuńczego – sierocińce w Neuhof (17741780) i Stans (1798);

PREKURSORZY PEDAGOGIKI SPOŁECZNEJ

2) Robert Owen (1771-1858) – brytyjski działacz

robotniczy, twórca socjalizmu utopijnego 



New Lanark w Szkocji (1800-1824)  szpital dla robotników, mieszkania dla rodzin robotniczych oraz tzw. Nowa Instytucja: 1) dzieciniec (pierwsze w Europie żłobek i przedszkole), 2) szkoła elementarna dla dzieci poniżej 10 r. ż. (dzieci te nie pracowały!), 3) szkoły dokształcającej dla młodzieży (pierwsza w Europie), 4) teren zabaw dla dzieci, 5) klubu dla robotników i dorosłych członków ich rodzin: biblioteka, czytelnia, sala na referaty, zebrania, zabawy dla dorosłych. wypracowanie modelu spółdzielni produkcyjnej (nazwano go „ojcem kooperatywizmu”)

PREKURSORZY PEDAGOGIKI SPOŁECZNEJ

3) Ludwik Krzywicki (1859-1941) – socjolog i ekonomista, wychowawca, działacz społeczny, oświatowy  



współzależność ideału i praktyki wychowania z przemianami w życiu zbiorowym, teoria wielkiego ruchu demokratyzacji wiedzy  postulat upowszechnienia wykształcenia ogólnego jako warunku równości społecznej, idea samokształcenia, M. in. przewodniczył radzie naukowej warszawskiego Uniwersytetu dla Wszystkich (1905-1908)

PREKURSORZY PEDAGOGIKI SPOŁECZNEJ

4) Edward Abramowski (1868-1918) – rewolucjonista, psycholog, socjolog 



1897-1907 – twórca teorii pracy społecznej jako procesu społeczno-wychowawczego  rewolucja, niszcząc państwo kapitalistyczne, powinna je zastąpić przez związek dobrowolnych stowarzyszeń społecznych (spółdzielnie, stowarzyszenia kulturalnooświatowe, związki zawodowe, sądy polubowne, szkoły tworzone przez gminy itp.) „Aby stowarzyszenia mogły wziąć na siebie odpowiedzialność za ustrój sprawiedliwości społecznej, muszą być budowane na dobrowolnej przynależności członków i braterskim współdziałaniu”

GŁÓWNI TWÓRCY PEDAGOGIKI SPOŁECZNEJ

Helena Radlińska (1879-1954) 

   



Po rewolucji 1905 r. (brała czynny udział) i ucieczce z zesłania syberyjskiego osiedliła się w Krakowie jako współkierowniczka Towarzystwa Uniwersytetu Ludowego im. A. Mickiewicza 1908 r. – referat Z zagadnień pedagogiki społecznej 1913 r. – Praca oświatowa – pierwszy podręcznik społecznej pracy kulturalno-oświatowej; 1925-1945 – dyrektorka Studium Pracy SpołecznoOświatowej Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie 1935 r. – praca pt. Stosunek wychowawcy do środowiska społecznego  pierwszy polski wstęp do pedagogiki społecznej 1945-1952 –kierownik Katedry Pedagogiki Społecznej Uniwersytetu Łódzkiego

GŁÓWNI TWÓRCY PEDAGOGIKI SPOŁECZNEJ

Paul Bergemann (1869-1946)   



Inspiracje: Darwin i Spencer, Pedagogika społeczna  nauka doświadczalna (empiryczna). Różnice kulturalne między narodami są naturalne, natomiast różnice kulturalne i społeczne wewnątrz danego narodu – są przeważnie sztuczne i szkodliwe. Wychowanie ma te różnice likwidować. Wychowywanie jest zadaniem ogólnospołecznym: rodziny (prymat), szkoły, samorządów lokalnych, związków zawodowych, grup politycznych, towarzystw religijnych, bibliotek, uniwersytetów powszechnych, muzeów, organizatorów rozrywek etc.

GŁÓWNI TWÓRCY PEDAGOGIKI SPOŁECZNEJ

Paul Natorp (1854-1924) • Inspiracje: filozofia Platona (cele wychowania oparte o cnoty: umiar, męstwo, mądrość, harmonizowane przez sprawiedliwość, a dynamizowane przez czynnik woli • Likwidacja nierówności społecznych poprzez odpowiednie wychowanie • Idea „prawdziwego socjalizmu”  wspólnota ludzka (wspólnota moralna); wychowanie indywidualistyczne zastąpione wychowaniem społecznym • Trzy sfery wychowania: rodzina, szkoła i społeczeństwo dorosłych

GŁÓWNI TWÓRCY PEDAGOGIKI SPOŁECZNEJ

Stanisław Szacki (1878-1934) • Trzy podstawowe kręgi środowiskowe wychowania: rodzina, szkoła i środowisko sąsiedzkie („ulica”) • Szkoła organizuje życie społeczności dziecięcej, wspomaga rodzinę w jej wychowawczych zadaniach i przetwarza środowisko przez dokonywanie w nim pozytywnych zmian. • Działalność szkoły poszerzana jest przez inne instytucje pozaszkolne. • Nauczyciel jako uczący, działacz i badacz społeczności szkolnej oraz pozaszkolnej.

GŁÓWNI TWÓRCY PEDAGOGIKI SPOŁECZNEJ

Mary Richmond (1861-1922) • działaczka amerykańskich organizacji charytatywnych, • Badania nad społecznymi przyczynami nędzy i wykolejeń tkwiących w środowisku życia podopiecznego (rodzina, szkoła, społeczność sąsiedzka) • Pojęcie diagnozy społecznej – poszukiwanie przyczyn w charakterologicznych cechach „pacjenta”, jak i w jego sytuacji środowiskowej. • Wywiad środowiskowy narzędziem diagnozy społ. • M. Richmond  przewrót w opiece publicznej  „unaukowienie dobroczynności”, przekształcenie w służbę społeczną, realizowaną przez fachowo do tego przygotowany personel.

PEDAGOGIKA SPOŁECZNA W POLSCE kontynuatorzy myśli H. Radlińskiej

Aleksander Kamiński (1903-1978) – pedagog społeczny; animator ruchu skautowego w świecie, twórca metody zuchowej, w okresie II wojny światowej żołnierz ruchu oporu (AK) oraz jeden z ideowych przywódców Szarych Szeregów (z jego inspiracji w ramach SS powstały tzw. Szkoły Bojowe). Ryszard Wroczyński (1909-1987) – pedagog, pedagog społeczny i historyk wychowania; twórca pierwszego podręcznika pedagogiki społecznej w powojennej Polsce.

Koniec
Pedagogika społeczna - geneza_prekursorzy_twórcy (zapis prezentacji)

Related documents

16 Pages • 473 Words • PDF • 1.2 MB

2 Pages • 170 Words • PDF • 773.7 KB

10 Pages • 2,959 Words • PDF • 502.7 KB

8 Pages • 494 Words • PDF • 1.2 MB

294 Pages • 58,058 Words • PDF • 1.4 MB

4 Pages • 1,636 Words • PDF • 383.4 KB

4 Pages • 1,800 Words • PDF • 121.4 KB